Osmanlının son yüzyılda İzmir'deki Rum Tebaa (1823-1923)


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2003

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RAHŞAN DEMİR KERİMOĞLU

Danışman: OSMAN KÖKSAL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Osmanlının son yüzyılında İzmir'de yaşayan Rumların, demografik, ekonomik, sosyal ve hukuki durumlarının değerlendirilmesi araştırmamızın amacını oluşturmaktadır. Amacımız, yüzyıllık İzmir tarihini yazmak değil; Rumları, diğer topluluklarla birlikte her açıdan değerlendirmek ve dönemin bu anlamda kavranmasına katkıda bulunmaktır. Bu amaca yönelik izleyeceğimiz strateji; Rumların, İzmir'e yerleşme tarihlerini ve nedenlerini belirleyip, araştıracağımız yüzyıl öncesindeki demografik yapıyı ve genel anlamda, ekonomik ve sosyal durumu tespit etmek, araştırma sürecinin daha iyi anlaşılacağı düşüncesiyle, uygun görülmüştür. Tanzimat dönemiyle birlikte gelinen nokta, araştırmamızın çıkış noktası olduğu için bu dönemden başlayarak, Rumların akla gelebilecek her açıdan, zamanın, koşulların ve kaynakların el verdiği ölçüde değerlendirilmesi, izlenecek yol olmuştur. Rumları, İzmir'de yaşayan diğer topluluklardan tamamiyle soyutlayarak incelemek imkansız olduğu gibi, bir şeylerin eksik kalmasına da neden olacağı düşüncesiyle, zaman zaman genelden özele inerek, kıyaslamalarla, etkileyen ve etkilenen taraf olarak, zaman zaman da sadece özel yaşamlanyla, Rumları değerlendirmek yerinde bir karar olmuştur. Çalışmamız süresince elde ettiğimiz bulgularla vardığımız en önemli sonuç, Rumların söz konusu olan dönemde ekonomik, sosyal ve hukuki durumlarıyla11 İzmir'in biçimlenmesindeki işlevleri oldu. Bu işlevler bazen söz sahipliği derecesinde, bazen mütevazı bir görüntüde, bazen de sıradan bir kimlikteydi. Ama en önemlisi İzmir'e sinmiş, oturmuş ve İzmir'le yoğrulmuş bir topluluğun öy küsüydü. Bu nedenle, bu çalışmada gördüğümüz ve belirlediğimiz sonuçlar ışığında diyebiliriz ki, İzmir'in her anlamda bugününü anlamak ve yorumlamak için araştırma konusu olarak seçtiğimiz zaman diliminin iyi anlaşılması ve incelenmesi gerekmektedir.