Telehemşirelik Uygulamasının Tip 1 Diyabetli Adölesanların Metabolik Kontrolü, Özyeterliliği, Yaşam Kalitesi ve Kaygı Düzeyine Etkisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMEL AVÇİN

Danışman: Ayfer Açıkgöz

Özet:

Başlık: Tele-hemşirelik uygulamasının tip 1 diyabetli adölesanların metabolik

kontrolü, özyeterliği, yaşam kalitesi ve kaygı düzeyine etkisi

Amaç: Araştırma, tele-hemşirelik uygulamasının Tip 1 Diyabetes Mellitus

tanılı adölesanların metabolik kontrolü, özyeterliği, yaşam kalitesi ve kaygı düzeyine

etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü olarak yapılmıştır.

Yöntem: Araştırma, bir devlet hastanesinin Çocuk Endokrinoloji

Polikliniği’nde 12-18 yaş arası T1DM tanılı 67 adölesan ile yapılmıştır. Girişim öncesi

tüm katılımcılara araştırmacılar tarafından hazırlanan eğitim yüz yüze verilmiştir.

Müdahale grubundaki adölesan ve ailelerine 6 ay boyunca telefon yoluyla eğitim ve

takip sürdürülürken kontrol grubuna çalışma süresince herhangi bir müdahale

uygulanmamıştır. Araştırmanın etik izni (Karar no:2020-14) ve kayıt numarası

(NCT05211479) alınmıştır.

Bulgular: Çalışmada müdahale ve kontrol grupları arasında girişim öncesinde

adölesanların HbA1c, özyeterlik, yaşam kalitesi ve kaygı düzeyleri benzerdir (p˃0.05).

Çalışmanın 6. ay izleminde müdahale grubundaki adölesanların özyeterlik ve yaşam

kalitesi düzeyleri kontrol grubundakilerden daha yüksek bulunurken, HbA1c ve kaygı

düzeyleri kontrol grubundaki adölesanlardan daha düşük bulunmuştur (p˂0.05).

Müdahale grubundaki adölesanların 3. ve 6. ay izlemlerinde girişim öncesine göre

HbA1c değerleri ve kaygı düzeylerinde azalma saptanırken, özyeterlik ve yaşam

kalitesi düzeylerinde önemli bir artış görülmüştür (p˂0.05). Çalışma süresince kontrol

grubundaki adölesanların zamana göre HbA1c değerleri, yaşam kalitesi, özyeterlik ve

kaygı düzeylerinde anlamlı bir fark saptanmamıştır (p˃0.05).

Sonuç: Araştırmada tele-hemşirelik yolu ile yapılan diyabet eğitimi ve

takibinin, T1DM tanılı adölesanların özyeterlilik ve yaşam kalitelerini artırdığı,

HbA1c ve kaygı düzeylerini düşürdüğü saptanmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda,

T1DM tanılı adölesanların eğitim ve takibinde tele-hemşirelik uygulamasının rutin

kullanılması önerilebilir.