Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMEL AVÇİN
Danışman: Ayfer Açıkgöz
Özet:
Başlık: Tele-hemşirelik uygulamasının tip 1 diyabetli adölesanların metabolik
kontrolü, özyeterliği, yaşam kalitesi ve kaygı düzeyine etkisi
Amaç: Araştırma, tele-hemşirelik uygulamasının Tip 1 Diyabetes Mellitus
tanılı adölesanların metabolik kontrolü, özyeterliği, yaşam kalitesi ve kaygı düzeyine
etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü olarak yapılmıştır.
Yöntem: Araştırma, bir devlet hastanesinin Çocuk Endokrinoloji
Polikliniği’nde 12-18 yaş arası T1DM tanılı 67 adölesan ile yapılmıştır. Girişim öncesi
tüm katılımcılara araştırmacılar tarafından hazırlanan eğitim yüz yüze verilmiştir.
Müdahale grubundaki adölesan ve ailelerine 6 ay boyunca telefon yoluyla eğitim ve
takip sürdürülürken kontrol grubuna çalışma süresince herhangi bir müdahale
uygulanmamıştır. Araştırmanın etik izni (Karar no:2020-14) ve kayıt numarası
(NCT05211479) alınmıştır.
Bulgular: Çalışmada müdahale ve kontrol grupları arasında girişim öncesinde
adölesanların HbA1c, özyeterlik, yaşam kalitesi ve kaygı düzeyleri benzerdir (p˃0.05).
Çalışmanın 6. ay izleminde müdahale grubundaki adölesanların özyeterlik ve yaşam
kalitesi düzeyleri kontrol grubundakilerden daha yüksek bulunurken, HbA1c ve kaygı
düzeyleri kontrol grubundaki adölesanlardan daha düşük bulunmuştur (p˂0.05).
Müdahale grubundaki adölesanların 3. ve 6. ay izlemlerinde girişim öncesine göre
HbA1c değerleri ve kaygı düzeylerinde azalma saptanırken, özyeterlik ve yaşam
kalitesi düzeylerinde önemli bir artış görülmüştür (p˂0.05). Çalışma süresince kontrol
grubundaki adölesanların zamana göre HbA1c değerleri, yaşam kalitesi, özyeterlik ve
kaygı düzeylerinde anlamlı bir fark saptanmamıştır (p˃0.05).
Sonuç: Araştırmada tele-hemşirelik yolu ile yapılan diyabet eğitimi ve
takibinin, T1DM tanılı adölesanların özyeterlilik ve yaşam kalitelerini artırdığı,
HbA1c ve kaygı düzeylerini düşürdüğü saptanmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda,
T1DM tanılı adölesanların eğitim ve takibinde tele-hemşirelik uygulamasının rutin
kullanılması önerilebilir.