Havaalanı yer destek aracının aks mili hasar analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HAVACILIK BİLİMİ VE TEKNOLOJİLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALİ ARMAĞAN DİLER
Eş Danışman: ABDULLAH SERT
Danışman: Selim Gürgen
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, havaalanı yer destek aracı aks milinin hasar analizi yapılmıştır. Sadece burulmayla yüklenen aks milinde ortaya çıkan hasarın mekanizması, sebepleri belirlenmiştir. Tekrar aynı hasarla karşılaşmamak için alınması gereken önlemler tavsiye edilmiştir. Hasar analizinde makro gözlem, nümerik analiz, metalografik analiz, kimyasal kompozisyon analizi, sertlik ölçümü ve çekme testi metotları kullanılmıştır. Nümerik analizlerde, gerçeğe yakın sonuçlar elde etmek için aks mili fonksiyonel derecelendirilmiş malzeme (FDM) olarak modellenmiştir. Analiz sonuçları göstermektedir ki aks milindeki kırık bir burulma yorulması hasarıdır ve yorulma ömrü tipi düşük ömürlü yorulmadır. Aks milinin talaşlı imalatı sonrasında oluşan yüksek yüzey pürüzlülüğü hasar sebeplerinden biridir. Gerilme yığılmalarının oluşmasına sebep olan yüksek yüzey pürüzlülüğü, yüzeyde burulma yorulması dayanımını düşürmüştür ve çatlak başlangıcına sebep olmuştur. Diğer hasar sebebiyse yetersiz mekanik özelliklerde malzeme seçimidir. İndüksiyonla yüzey sertleştirme sayesinde aks milinin burulma dayanımı arttırılsa da 9 mm'den 14 mm'ye kadar olan derinliklerde akma mukavemetlerinin yeterli olmadığı bulunmuştur. Aks milinin talaşlı imalatında yüzey kalitesini arttırmak, yüzey pürüzlülüğünü ve gerilme yığılmalarını azaltmak için yüzey finiş işleminde son pasonun düşük derinlikle alınması ve hatta taşlama önlem olarak tavsiye edilmiştir. Ayrıca aks mili malzemesi olarak EN 34Cr4 alaşım çeliği yerine akma mukavemeti daha yüksek olan başka bir malzeme, örneğin EN 37Cr4, kullanılması tavsiye edilmiştir.