Zeminlerin dinamik özelliklerinin deneysel olarak belirlenmesi ve zemin büyütme analizlerinin yapılması


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ERSİN GÜLER

Danışman: Kamil Bekir Afacan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Deprem yer hareketi yerel zemin koşullarından etkilenmektedir. Deprem dalgaları yüzeye doğru hareket ederken ana kayanın derinliği, tabaka kalınlığı, zemin tipi ve dinamik özelliklerinden etkilenmektedir. Deprem bölgelerinde yapılacak olan yapılar için zeminlerin dinamik yükler altında göstereceği davranış büyük öneme sahiptir. Zeminlerin sahaya özel dinamik paremetrelerinin belirlenmesi ve bu parametrelerle yapılacak olan analizler sonucunda deprem anında yüzeyde oluşacak zemin tepkisi belirlenmiş olacaktır. Türkiye, Avrupa'nın önemli deprem kuşaklarından birinde yer almaktadır. Buradaki önemli ve aktif fay hatlarından biri olan Kuzey Anadolu Fay hattı (KAFZ) üzerinde çalışmalar yapılmaktadır. Sismik dalgalar, hareketi boyunca içinden geçtiği zemin tabakalarında değişikliklere neden olurken aynı zamanda zemin tabakalarının özelliklerine göre de dalgaların genlik ve frekans içeriğinde değişiklikler meydana gelmektedir. Yapıların sahaya özel tasarımlarının yapılabilmesi için hem zeminlerin hem de depremlerin analiz edilmesi gerekmektedir. Bu analizlerin yapılabilmesi için sahaya özel tasarım depreminin belirlenmesi ve zemin büyütme analizlerinin yapılması önemlidir. Bu tez çalışmasında, KAFZ üzerinde yer alan Sakarya ilinde yapılan 4 adet sondaj çalışması ve saha deneyleri ile bölgeden örselenmemiş numuneler ve parametreler elde edilmiştir. Daha sonra laboratuvarda rezonant kolon ve dinamik üç eksenli deney sistemleri ile sahaya özel dinamik davranışlar, birim kayma genliğine bağlı kayma modülü ve sönüm oranı cinsinden belirlenmiştir.Bölgenin depremsellik özelliklerini yansıtan 11 adet deprem ivme kaydı Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2018'de tanımlandığı gibi iki farklı ölçeklendirme yöntemi ile ölçeklendirilmiş ve Deepsoil programı ile bir boyutlu eşdeğer doğrusal ve doğrusal olmayan zemin büyütme analizleri yapılmıştır. Bölgenin zemin büyütme değerleri, iki farklı ölçeklendirme yöntemi ile karşılaştırışmış ardından bölgenin spektral parametreleri TBDY 2018'in bölgeye önerdiği spektrum zarfı ile karşılaştırılmıştır.