Türkçe dersinde öğrenilen yeni sözcüklerin yazılı anlatımda kullanım durumu
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, İlköğretim Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BERRİN GENÇ
Danışman: HÜSEYİN ANILAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bireyler yaşantıları boyunca kullanacakları sözcükleri formal ve informal yollarla kazanmaktadırlar. Ancak öğrencilerin kazanılan sözcükleri söz varlıklarına geçirip geçiremediklerini ya da hangi oranda geçirebildiklerini belirlemek önemlidir. Bu nedenle bu araştırmanın amacı, ilköğretim ikinci sınıf öğrencilerinin Türkçe dersinde öğrendikleri yeni sözcükleri kullanıma geçirip geçirmediklerini ya da hangi oranda kullanıma geçirdiklerini yazılı anlatımlarına göre belirlemektir.Araştırma verileri 2008?2009 öğretim yılında Eskişehir ili Alpu ilçesinde ilköğretime devam eden ikinci sınıf öğrencilerinden toplanmıştır. İlköğretim ikinci sınıf öğrencilerinin yeni öğrendikleri sözcükleri yazılı anlatımlarında kullanma durumlarını belirleyebilmek amacıyla 2. Sınıf Türkçe Öğretimi Programı'nda (MEB, 2005) yer alan ?Atatürk, Değerlerimiz, Sağlık ve Çevremiz? temalarına yönelik gerçekleştirilen metne dayalı uygulamalar sonunda öğrencilere serbest yazılı anlatım çalışmaları yaptırılmıştır. Veriler betimsel analiz yöntemi ile analiz edilmiştir.Araştırma sonuçlarına göre, ilköğretim ikinci sınıf öğrencilerinin programda öğretilmesi amaçlanan anahtar sözcükleri ve süreç öncesi anlamı bilinmeyen sözcükleri süreç içerisinde kazanarak yazılı anlatımlarında kullanma durumları öğrenci sayısı ile karşılaştırıldığında oldukça düşük bulunmuştur. Öğrencilerin bilgilendirici ve şiir türünden metinlerde yer alan sözcükleri yazılı anlatımlarında çoğunlukla kullandıkları görülmüştür. Türkçe öğretimi programında öğretilmesi amaçlanan yeni sözcüklerin anlam, yapı, tür, görev ve köken açısından analizleri dikkate alındığında öğrencilerin somut ve gerçek anlam taşıyan, basit yapılı, Türkçe ve isim kökenli sözcükleri yazılı anlatımlarında sıklıkla kullandıkları saptanmıştır. Gerçekleştirilen yazılı anlatımlarda tekrarlı ve tekrarsız sözcük sayısı ortalamalarının cinsiyet değişkenlerine göre dağılımı dikkate alındığında kız öğrencilerin erkek öğrencilere oranla yeni öğrendikleri sözcükleri yazılı anlatımlarında kullanma durumlarının yüksek olduğu görülmüştür. Araştırmanın sonunda konu ile ilgili önerilerde bulunulmuştur.