Türkiye Türkçesinde dilsel boşluk
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SONGÜL İLBAŞ
Danışman: Erdoğan Boz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:"Boşluk" kavramı pek çok bilimin araştırma konusu olmuştur. Fizik, felsefe, sosyoloji, matematik, hukuk ve mimari gibi bilim dalları, boşluğu kendi bakış açılarıyla incelemiş ve tanımlamıştır. Boşlukla ilgili ortaya atılan görüşler zaman içinde değişiklik göstermiştir. İlk araştırmalara göre boşluk diye bir kavram yoktur ancak ilerleyen dönemlerde boşluğun varlığı ve çok önemli işlevlere sahip olduğu pek çok araştırmada vurgulanmıştır. Boşluk kavramı kimi dil araştırmacılarının ilgisini çekmiş ve boşluk dilsel açıdan incelenmiştir. Bu bağlamda dilde boşluk oluşturan durumlar, dildeki boşluğun tanımı ve bu boşlukların doldurulması araştırılmıştır. Dil araştırmacıları arasında yaygın bir araştırma konusu olmasa da özellikle yabancı araştırmacılar dilsel boşluklar üzerine görüşler ortaya atmıştır. Dilsel boşluk; bir dilde bulunması beklenen dilsel ögenin bulunmamasından doğan boşluktur. Bu genel bir tanımdır ve çalışmada dilin bütün düzeylerinde görülen boşluklar için kullanılan üst başlıktır. İki bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde konuyla ilgili çalışmalardan faydalanılarak farklı bilim dalları açısından boşluk kavramı, dilsel boşluk kavramı, dilsel boşluk türleri ve dilsel boşluk telafi yolları hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde ise akrabalık adları, evcil hayvan adları ve renk adları alanlarında boşluk tespit ölçütleri dikkate alınarak tarama yapılmış ve Türkiye Türkçesindeki dilsel boşluklarla ilgili durum tespiti yapılmıştır. Çalışmanın sonunda üç sözlüksel alan üzerinden Türkiye Türkçesindeki dilsel boşluk örnekleri ve bu boşlukların telafi yolları ortaya konmuştur. Anahtar kelimeler: boşluk, dilsel boşluk, sözlüksel boşluk, boşluğun telafisi, Türkiye Türkçesinde boşluk