Alan yönetimi ve yönetim planlarında yerel kimlik vurgusu: Eskişehir Odunpazarı örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Mimarlık, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYSUN ORAK
Danışman: Ayşen Öztürk
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Güncel koruma çalışmaları içerisinde, yasalarla ve uluslararası örgütlerin belirlediği kurallar çerçevesinde kültürel miras, kentsel sit, kentsel koruma gibi kavramlar ortaya çıkmış ve "Dünya Mirası" kavramı küresel dünya olgusunun ayrılmaz parçası olarak literatüre yerleşmiştir. Kentsel koruma kavramlarında yönetsel boyuta 1980'lerden itibaren ağırlık verilmiştir. Kültür ve koruma ile ilgili çalışmaların ana hatlarını belirleyen uluslararası kurumların çabaları ile koruma yönetiminin, nasıl, kimlerle, neden ve ne zaman yapılacağına ilişkin belirli yöntemler ortaya konmaktadır. Alan yönetimi ise söz konusu uluslararası kurumların ve kimi gelişmiş ülkelerin ulusal deneyimlerinin derlenmesi ile ortaya konulmuş olan koruma yönetimine ilişkin en yeni kavramlardandır. UNESCO Dünya Mirası Komitesi'nin, dünya mirası listesinde yer alabilme koşulu olarak, yönetim planının adaylık dosyasına eklenmesini zorunlu hale getirmesiyle birlikte, koruma alanlarında yönetim planlarının hazırlanması başvuru yapanlar için zorunlu hale gelmiştir. Bu tez çalışmasında, alan yönetimi ve yönetim planı oluşturulmasına ilişkin yasal süreçler ve ulusal örnekler incelenmiş, Odunpazarı Kentsel Siti yönetim planı oluşturma süreci modeli geliştirilmiştir. Devamında, Türkiye'de korumada güncel yaklaşımın ürünü kabul edilen alan yönetimi ve yönetim planı kavramları ışığında hazırlanan kentsel ölçekteki; Mudurnu, Diyarbakır, İstanbul, Bursa, Bergama yönetim planlarının, yerel kimlikleri ile bağlantılarının güçlü olduğu düşünülen hedefleri incelenmiştir. Örnek çalışma alanı Odunpazarı Kentsel Sitinin, yerel kimlik öğelerinin tespiti yapılarak yönetim planlamasının süreci oluşturulmuştur. Bu planlamada Odunpazarı Kentsel Siti'nin yerel imgelerinden Mevlevilik, Lületaşı İşletmeciliği, Özgün Türk Mahallesi içerisindeki sokak dokusunun korunmuşluğu, çeşmeli sokaklarda sokak dokusunun yeni yapılanma biçimi değerlendirilerek, Odunpazarı Alan Yönetiminin alt başlıklarında yer alması öngörülen hedefler oluşturulmaya çalışılmıştır. Anahtar kelimeler: Alan yönetimi, Yönetim planı, UNESCO, Türkiye alan yönetim planları, yerel kimlik, Odunpazarı Kentsel Siti