Eskişehir ve çevresinde yetişen bazı Salvia L. türleri üzerinde anatomik ve palinolojik araştırmalar ile kimyasal ve biyolojik aktivite çalışmaları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HASİBE GÜRCAN
Danışman: İSMÜHAN POTOĞLU ERKARA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada Eskişehir ve çevresinde doğal yayılış gösteren Salvia cryptantha Montbret & Aucher ex Benth., S. candidissima Vahl subsp. occidentalis Hedge ve S. forskahlei L. türlerinin anatomik, palinolojik kimyasal ve biyolojik aktivite özellikleri saptanmaya çalışılmıştır. S. cryptantha ve S. candidissima subsp. occidentalis yörede geniş yayılış gösteren, S. forskahlei'nin ise daha az bulunan türler oldukları görülmüştür. İncelenen türlerin kök enine kesitlerinde, öz bölgesinin tamamen parankimatik hücrelerle kaplandığı görülmüştür. Gövde enine kesitlerinde epidermisten çok sayıda örtü ve salgı tüyü çıkmaktadır. Türlerin öz bölgesinde iri parankimatik hücrelerin varlığı görülmüştür. İncelenen türler yaprak anatomileri bakımından da birbirlerine çok benzemektedirler. Yaprağın alt ve üst yüzeyi bol miktarda örtü ve salgı tüyleri ile kaplıdır. Yapraklar amfistomatik ve bifasiyaldir. Bitkiler amarillis, mesomorf ve anizositik tipte stomalara sahiptir. Yaprak orta damardaki iletim demeti floem ve ksilemden oluşmaktadır. İletim demeti kollateraldir. İletim demetleri tipik bir parankimatik kınla kuşatılmıştır. Polen morfolojisi çalışmalarında incelenen Salvia taksonlarının hekzakolpat tipte ve suboblat-subprolat şekilli oldukları, tektat-retikülat-perforat/tektat-retikülat-granülat/tektat-biretikülat bir ornemantasyon gösterdikleri saptanmıştır.Fitokimyasal ve Biyolojik aktivite çalışmalarında kullanılmak üzere türlerden hazırlanan metanol ve etilasetat ekstrelerinin Folin-Ciocalteau reaktifiyle toplam fenolik maddeler, tersfaz YBSK metoduyla fenolik asitleri tayin edilmiştir. Bunların yanında antiradikal aktiviteleri DPPH serbest radikali üzerinden, antioksidan aktiviteleri ise ß-karoten linoleik asit sisteminde değerlendirilmiştir. Sonuç olarak en fazla toplam fenolik madde taşıyan S. forskahlei - ME ekstresi en yüksek antiradikal ve antioksidan aktivite göstermiştir.Anahtar kelimeler: Salvia, Lamiaceae, anatomi, palinoloji, fenolik maddeler, YBSK, Antioksidan aktivite, Eskişehir.