Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Matematik Ve Fen Bilimleri Eğitimi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELİN TUNA
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Nejla Gültepe
Eş Danışman: Saadet Deniz Korkmaz
Özet:
Amaç: Bu araştırmada 7. sınıf öğrencilerinin Elektrik Devreleri ünitesinde yaşa-
dıkları kavramsal zorlukları tespit ederek bunlara yönelik geliştirilen ders içi etkinlikleri-
nin sanal laboratuvar destekli gerçek laboratuvar uygulamaları eşliğinde öğretilmesinin
öğrencilerin kavramsal anlamalarına ve derse yönelik tutumlarına etkisinin incelenmesi
amaçlanmaktadır.
Yöntem: Araştırmanın amacı doğrultusunda çalışmada iç içe karma desen kulla-
nılmıştır. Nicel verilerin elde edilmesinde ön-test son-test kontrol gruplu yarı deneysel
desenden yararlanılırken nitel desen olarak fenomenoloji deseninden faydalanılmıştır.
Ağrı ilinin Hamur ilçesindeki Osman Gazi Ortaokulu'nun 7. sınıfında öğrenim gören top-
lamda 42 öğrenci araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini
belirlemede kolay ulaşılabilir örnekleme yönteminden yararlanılmıştır. Ayrıca ölçüt ör-
nekleme yöntemiyle seçilen 15 fen bilimleri öğretmenine araştırmanın başında görüşme
formu uygulanmıştır ve gelen cevaplar doğrultusunda ders içi etkinliklerinin çerçevesi
belirlenmiştir. Araştırmanın uygulamaları öncesinde gerçekleştirilen "Öğretmen Gö-
rüşme Formu", uygulama sonrasında gerçekleştirilen "Öğrencilere Yönelik Mülakat So-
ruları" ve uygulamalar esnasında yapılan gözlemler, bu çalışmanın nitel verilerini oluş-
turmaktadır. Araştırmacı tarafından hazırlanan "Elektrik Devreleri Ünitesi Kavram Testi"
ve Nuhoğlu (2008) tarafından geliştirilen "Fen Bilimleri Dersi Tutum Ölçeği" ise öntest
ve sontest olarak nicel veriler şeklinde değerlendirilmiştir. 7. sınıf fen bilimleri öğretim
programında yer alan Elektrik Devreleri ünitesindeki ilk beş kazanım için hazırlanan ders
içerikleri deney grubunda sanal laboratuvar uygulamaları ile desteklenmiş gerçek labora-
2
tuvar uygulamaları eşliğinde işlenirken kontrol grubunda sadece gerçek laboratuvar uy-
gulamaları şeklinde öğretilmiştir. Uygulamaların sonunda iki gruptan da seçilen 7'şer öğ-
renci ile mülakat yapılmıştır. Nicel veri toplama araçlarından elde edilen veriler için SPSS
paket programından yararlanılarak betimsel ve kestirimsel istatistik yapılmıştır. Nitel ve-
rilerin analizinde ise içerik analizi ve betimsel analiz yöntemleri birlikte kullanılmıştır.
Bulgular: Deney grubu EDÜKT sontest puan ortalaması ile kontrol grubu
EDÜKT sontest puan ortalaması arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farkın olduğu
tespit edilmiştir. Son test sonucuna göre etki büyüklüğü η2= .20 olarak hesaplanmıştır.
Belirtilen değer, sanal laboratuvar destekli gerçek laboratuvar uygulamalarının öğrenci-
lerin kavramsal anlamaları üzerinde büyük bir etkiye sahip olduğunu ifade etmektedir.
Ayrıca deney grubunun kontrol grubuna göre fen bilimleri dersine yönelik tutumunun
daha yüksek olduğu da tespit edilmiştir. Öğretmenlere uygulanan görüşme formundaki
verilere bakıldığında öğrencilere açıklaması zor olan konuların başında akım-gerilim-di-
renç kavramlarının geldiği görülmüştür. Öğretmenlerin bu ünitede yapılması gereken en
önemli deneylerin karışık devrelerde seri ve paralel bağlama deneyleri olduğunu ifade
ettikleri görülmüştür. Katılımcı öğretmenlerin genel olarak yaygın kavram yanılgılarının
farkında oldukları tespit edilmiştir. Son olarak iki gruptan da mülakat için seçilen öğren-
cilerden bazılarının akım, gerilim ve direnç konularında zorluk yaşadığı tespit edilmiştir.
Yine öğrencilerin genel olarak karışık verilen devrelerde daha çok zorlandıkları ve lamba
yanarken pilin ve kablonun içerisinde ne olduğu konusunda genel olarak yanılgılar içeren
cevaplar verdikleri tespit edilmiştir.
Sonuç ve Öneriler: Öğrencilerin en çok zorlandığı kavramların potansiyel fark
ve akım olduğu sonucuna varılmıştır. Her ne kadar farklı uygulamalar denenmiş olsa da
bazı öğrencilerin hala kavram yanılgısı yaşadıkları görülmüş ve bunda da kavram yanıl-
gılarının değişime karşı dirençli olmalarının etkisi olduğu düşünülmüştür. Kavramsal an-
lamada kavram yanılgılarının büyük etkisi olmasından dolayı öğretmenlerin ve öğretmen
adaylarının çeşitli hizmet içi eğitimler alarak ders uygulamalarını güncel tutarak daha
donanımlı hale gelmeleri önerilmiştir. Gelecekte yapılacak çalışmalar için farklı örnek-
lemler ile daha uzun süre uygulamalar yapılarak etkilerinin araştırılması tavsiye edilmiş-
tir.