BRCA1 ve BRCA2 genlerinde mutasyon saptanmayan meme kanseri tanısı almış olgularda ailesel kanser genlerinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TIBBİ GENETİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DUYGU ÇINAR
Danışman: OĞUZ ÇİLİNGİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Meme kanseri, kadınlarda en sık gözlenen kanser tipidir ve kanser tanısı almış her 4 kadından 1'inin tanısı meme kanseridir. Meme kanseri gelişimi için yaş, sigara / alkol / radyasyon maruziyeti, obezite, üreme ve adet öyküsü ile ilişkili risk faktörleri bulunmasının yanı sıra meme kanserine yatkınlık oluşturan genetik risk faktörleri de söz konusudur. Meme kanseri vakalarının yaklaşık %10-30'u kalıtsal faktörlere atfedilse de, vakalarının sadece %5-10'unda güçlü kalıtsal bir bileşen tespit edilmiştir. Patojenik değişimleri ailevi meme kanseri ile en sık ilişkilendirilmiş genler BRCA1 ve BRCA2 iken güncel bilimsel bilgiler diğer bir grup genin patojenik değişimlerinin de meme kanserine yatkınlıktan sorumlu olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışmamızda meme kanseri tanısı almış ve risk faktörleri değerlendirildiğinde ailevi meme kanseri yatkınlığından şüphelenilmiş, fakat BRCA1 ve BRCA2 genlerinde yeni nesil dizileme (YND) yöntemi ile herhangi bir patojenik değişim saptanmayan otuz sekiz olguda meme kanserine yatkınlıktan sorumlu diğer genlerde genetik incelemeler yapılması amaçlanmıştır. Bu amaçla YND ile rutinde çalışılan ailesel kanser paneli içerisinde bulunan ATM, BARD1, BRIP1, CDH1, CHEK2, MRE11, MSH6, NBN, PALB2, PTEN , RAD51, RAD51C, STK11, TP53 genleri dizilenmiş ve tespit edilen varyantlar kılavuzlara uygun olarak sınıflandırılarak patojenik (P), olası patojenik (OP) ve klinik önemi belirsiz (KÖB) olarak sınıflandırılmış varyantlar değerlendirmeye alınmıştır. Çalışma sonucunda otuz sekiz olgunun 8 (%21)'inde 9 adet P / OP veya KÖB olarak sınıflandırılmış varyant tespit edilmiştir. Bu değişimlerin 4'ü ATM geninde, 2'si BRIP1 geninde, 2'si CHEK2 geninde, 1'i MRE11 geninde, 1'i MSH6 geninde bulunmıştır. Çalışmamız sayesinde patojenik değişim tespit edilen olgular ile aileleri koruyucu tedavi olanaklarına yönlendirilmiş, hangi genlerde daha sık olarak patojenik değişimler bulunduğu tespit edilmiş ve literatürde daha önce bildirilmemiş yeni varyantlar meme kanseri yatkınlığı ile ilişkilendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Meme kanseri, Ailesel Kanser, Yeni Nesil Dizileme