Gezgin satıcı problemi için çok populasyonlu paralel bir genetik algoritma tasarımı, geliştirilmesi ve analizi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2007
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İLKER OZAN KOÇ
Danışman: MUZAFFER KAPANOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tezde, gezgin satıcı problemi için çok populasyonlu paralel bir genetik algoritma tasarlanmış, geliştirilmiş ve analiz edilmiştir. Geliştirilen çok populasyonlu paralel genetik algoritma, her bir populasyonun yerel en iyi çözümlere yakınsamasını sağlayarak, farklı populasyonlardan elde edilen farklı yapı taşlarının adım adım birleştirilmesi mantığıyla çalışmaktadır. Farklı populasyonların farklı yerel en iyi çözümlere yakınsamasını sağlayabilmek için, her bir populasyonda çalışmak üzere aç gözlü bir genetik algoritma geliştirilmiştir. Aç gözlü genetik algoritma, bir komşuluk derecesi olasılık fonksiyonundan faydalanarak, kromozomlar üzerinde aç gözlü bir arama gerçekleştirmektedir. Aç gözlü genetik algoritma için iki mutasyon operatörü ve bir çaprazlama operatörü geliştirilmiştir. Farklı populasyonlardan elde edilen farklı yapı taşlarının populasyonlar arası paylaşımını sağlamak için, yapı taşlarını tahmin edebilen ve populasyonlar arası sadece yapı taşı aktarımı gerçekleştiren yeni bir iletişim operatörü geliştirilmiştir. Geliştirilen iletişim operatörünün yapı taşlarının çoğalmasını sağladığı gösterilmiştir. Ayrıca, iletişim operatörü için bir yapı taşı yayılma fonksiyonu belirlenmiş ve yapı taşlarının yayılma hızının iletişim parametreleri ile kontrol edilebildiği gösterilmiştir. Son olarak geliştirilen çok populasyonlu paralel genetik algoritma ile literatürde yer alan çeşitli çalışmalar çeşitli simetrik ve asimetrik gezgin satıcı problemleri üzerinde karşılaştırılmıştır. Önerilen yaklaşımın hem simetrik hem de asimetrik problemler için literatürde yer alan bir çok genetik algoritma çalışmasından daha iyi çözümler verdiği görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Gezgin satıcı problemi, çok populasyonlu genetik algoritma, iletişim operatörü, çaprazlama, aç gözlü mutasyon