Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Tıbbi Genetik Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞEGÜL AKBAŞ
Danışman: Ebru Erzurumluoğlu Gökalp
Özet:
Başlık: Alzheimer ve Vasküler Demans Tanısında miRNA-29a ve miRNA-
31’in Biyobelirteç Olarak Değerlendirilmesi
Amaç: Alzheimer ve vasküler demans, en yaygın görülen iki demans türüdür
ve ayırıcı tanısında klinik olarak zorluk yaşanmaktadır. Bu nedenle non-invaziv
biyobelirteç arayışları sürmektedir. Farklı dokularda ifade edilebilen mikroRNA’ların
sinaptik düzenin korunmasıyla nörodejenerasyon üzerindeki düzenleyici etkisinin
anlaşılması nörodejeneratif hastalıklar için potansiyel tanı araçları olarak
görülmektedir. miR-29a, sinaps oluşumu ve nörogenez üzerinde etki göstermektedir.
miR-31, inflamasyon ve nöronların ölümüyle nörodejenerasyona sebep olmaktadır. Bu
doğrultuda miR-29a ve miR-31’in vasküler demans, Alzheimer ve kontrol olgularında
incelenmesi, farklılıklarının belirlenerek tanısal olarak kullanılabilirliğinin tespit
edilmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmamızda, 30 Alzheimer Hastalığı, 30 vasküler demans tanısı
almış ve yaşla uyumlu 30 kontrol bireyinden alınan serum örneklerinde Real Time
PCR yöntemi ile miR-29a ve miR-31’in ekspresyon seviyeleri incelenmiş ve
biyobelirteç olarak kullanılabilirliği değerlendirilmiştir.
Bulgular: Çalışmamızda gruplar arasında serum örnekleri karşılaştırıldığında
miR-29a ekspresyon seviyesinde anlamlı farklılık gözlenmemiştir (p>0,05). miR-31
ekspresyon seviyelerinde, gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark
gözlenmiştir (p=0,01). miR-31 ekspresyon seviyelerinin Alzheimer grubunda diğer
gruplara göre anlamlı derecede arttığı gözlemlenmiştir (p=0,017, p=0,046). Vasküler
demans ve kontrol grubu arasında ise miR-31 ekspresyon seviyesi istatistiksel olarak
anlamlı farklılık gözlemlenmemiştir (p=1).
Sonuç: Hasta grupları ve kontrol grubu bireyleri karşılaştırıldığında miR-29a
ifadesi tek başına anlamlı bulunmazken, miR-31’in ifadesi anlamlı bulunmuştur. Bu
iki miRNA’nın ifadeleri birlikte değerlendirildiğinde miR-29a ve miR31’in Alzheimer
ve vasküler demans grubu aynı zamanda Alzheimer ve kontrol grupları arasında orta
tanısal doğrulukta ayırt edici bir parametre olarak kullanılabileceği fakat bu
hastalıkların tanısında biyobelirteç olarak kullanılmak için henüz yeterli olmadıklarını
düşündürmektedir.