Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Maden Mühendisliği, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: UFUK ÖZDEMİR
Danışman: Kemal Bilir
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Eskişehir ili, , Beylikahır bölgesinde florit, barit ve NTE’i içeren kompleks bir cevher
yatağı bulunmaktadır. Bu cevher yatağında nadir toprak elementlerinin kazanılması
olanaklarının araştırılması amacıyla hazırlanan kompozit numuneler üzerinde zenginleştirme
çalışmaları yapılmıştır. Çalışılacak numune tartılarak yaklaşık 120 kg olduğu tespit
edilmiştir. Numune hazırlama işlemleri ile malzemenin hepsi -1 cm’ye indirilmiş ve 1 kg’lık
temsili numuneler hazırlanmıştır. Hazırlanan numunelerin mineralojik ve kimyasal analizleri
yapılmıştır. Yapılan kimyasal analiz sonuçlarına göre %27,24 BaSO4 , %28,05 CaF2 , %1,31
CeO2 , %0,87 La 2O3 , %0,21 Nd 2O3 , %0,084 ThO2 ve %0,001 U3O8 olduğu tespit edilmiştir.
Cevherin genel özellikleri dikkate alındığında; zenginleştirme için, iş indeksi
değerlerindeki ve mineral tane boyutlarındaki farklılıklar nedeniyle aşındırma (scrubbing)
yönteminin ön zenginleştirme yapmak için kullanılabileceği öngörülmüştür. Deneylerde
temsili -1 cm tane boyundaki numunelere, %75 palp yoğunluğunda 1000-1500-2000-2500
dev/dak karıştırma hızlarında 5-10-15 dak boyunca aşındırma testleri yapılmıştır.
Aşındırılmış numuneler yaş eleme ile fraksiyonlara ayrılarak tenör ve verim dağılımları
belirlenmiştir. Buradan elde edilen analiz sonuçlarına göre nadir toprak oksitlerinin en yüksek
verim olan 2000 dev/dak karıştırma hızı ve 15 dak aşındırma koşulunun uygulanmasına karar
verilmiştir. Bu çalışma kapsamında (aşındırma) işlemi sonrası -10 μm tane boyutu
çalışılmıştır. Aşındırma testlerinden sonra karar verilen 2000 dev/dak karıştırma hızında -10
μm tane boyunda flotasyon numunesi hazırlanması yapılmıştır. Flotasyon numunesi hazırlığı
sonrası toplayıcı, bastırıcıların verim ve tenör üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Barit ve floritin
bastırılması ve nadir toprak oksitlerinin yüzdürülmesi için farklı bastırıcılar ve bastırıcı
dozajları test edilmiştir. Yapılan deneyler sonucunda bu şekilde NTE mineralleri
yüzdürülememiştir. Bu nedenle baritin yüzdürülmesi ardından florit ve nadir toprak
minerallerinin birbirinden ayrılması yöntemi uygulanmıştır. En iyi koşulda, 1000 g/t Na-
silikat, 600 g/t sitrik asit ve toplayıcı olarak A-845 kullanarak barit yüzdürülmüştür. 3 kademe
temizleme sonunda %93,69 tenörlü BaSO4 %57,01 verimle alınmıştır. Atıkta kalan florit ve
NTE mineralleri için yapılan deneylerde ayrım olmamıştır.