Jeopolimerlerle Sulu Çözeltilerden Cr (VI) ve Cu (II) Giderimi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, KİMYA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ULVI AMIRJANOV

Danışman: Ayşegül Aşkın

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, endüstriyel atıkların NaOH ile aktifleştirilmesi sonucu elde edilmiş olan 4 farklı jeopolimerler ile (JMK, JUK, JFUK15 ve JFUK24) adsorpsiyon metodu kullanılarak sulu çözeltilerden Cr6+ ve Cu2+ ağır metal giderimleri incelenmiştir. Jeopolimer sentezinde F sınıfı uçucu kül ve metakaolin kullanılmıştır. Çalışmada üretilen jeopolimer malzemelerin kimyasal bileşiminin belirlenmesi amacıyla XRF analizleri, malzemelerin iç yapısında bulunan fazların belirlenmesi amacıyla XRD analizleri, mikro yapılarını belirlemek için SEM analizleri ve fonksiyonel bağ özelliklerini incelemek amacıyla da FTIR analizleri yapılmıştır. Sulu çözeltilerden adsorpsiyon yöntemi ile ağır metal (Cr6+, Cu2+) giderim çalışmalarında laboratuvar ortamında hazırlanmış olan sentetik çözeltiler kullanılmış ve giderim çalışmaları kesikli sistem ile gerçekleştirilmiştir. Adsorpsiyon sistemine başlangıç pH (3-11), adsorban dozu (0,05-1,0 g/50 mL), başlangıç ağır metal derişimi (25-200 mg/L), sıcaklık (298-328 K) ve temas süresi (30-1440 dakika) gibi farklı parametrelerin etkisi incelenmiştir. Cr6+ ve Cu2+ adsorpsiyonunun Langmuir, Freundlich, Temkin ve Dubinin-Redushkevich izotermlerine uygunlukları belirlenmiş ve her iki ağır metal için adsorpsiyon kinetiği ve adsorpsiyon termodinamiği araştırılmıştır. Yapılan çalışmalardan elde edilen sonuçlar seçilen endüstriyel atıkların NaOH ile aktivasyonu sonucunda elde edilen jeopolimerlerin diğer adsorbanlarla karşılaştırıldığında sulu çözeltilerden Cr6+ ve Cu2+ iyonunun uzaklaştırılmasında etkin, çevre dostu, uygun fiyatlı, kolay elde edilebilir, ekonomik ve alternatif bir adsorban olabileceğini göstermiştir.