Aile hekimliği polikliniğine başvuran yetişkin sigara bağımlılarına yönelik kısa klinik müdahalelerin sigara bırakmaya etkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞEGÜL AKAVİOĞLU
Danışman: HÜSEYİN BALCIOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sigara, dünyada önlenebilir ölüm nedenleri arasında ilk sırada yer almaktadır ve her yıl 1,3 milyonu bebek ve çocuklar olmak üzere 8 milyondan fazla insan, sigara kullanımı nedeniyle ölmektedir. Bu çalışma ile, Aile Hekimliği polikliniğine başvuran yetişkin sigara bağımlılarına yönelik, kılavuza uygun yapılan kısa klinik müdahalelerin sigara bırakmaya etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 11.04.2023- 01.10.2023 tarihleri arasında Çukurhisar Aile Sağlığı Merkezi, 2614021 numaralı polikliniğe çeşitli nedenlerle başvuran 18 yaş üstü yetişkin hastalardan, günde en az bir adet sigara içen ve çalışmaya katılmayı kabul eden 119 hasta (34 tanesi kadın, 85 tanesi erkek, ortalama yaş 51,34±13 yıldır) ile başlangıçta yüz yüze, sonrasında ise yüz yüze ve/veya telefon aracılığıyla tekrarlanan 6 görüşme yapılmıştır. İlk karşılaşmada çalışmaya katılanlardan sözel onay alınarak sosyodemografik özellikler, bazı kişisel bilgiler ve sigara içme öyküsünün sorulduğu, çalışmacı tarafından düzenlenmiş on soruluk bir anket doldurması istenmiştir. Sonraki görüşmelerde sigarayı bırakmak isteyen ya da istemeyen kişilerle, Birinci Basamağa Yönelik Ulusal Sigara Bırakma Kılavuzu- Türkiye' de yer alan uygun teknikler ile görüşmeler tamamlanmış ve sigara içme davranışındaki gelişme durumu kaydedilmiştir. Katılımcıların 19'u (%16) görüşmelerin ardından sigarayı bırakırken, 100'ü (%84) bırakmamıştır. Sigara içmeye devam eden katılımcıların 36'sı (%36) aynı miktarda sigara içmekteyken 64'ü (%64) sigara miktarını azaltmıştır. Birinci Basamağa Yönelik Ulusal Sigara Bırakma Kılavuzu- Türkiye' de yer alan; ayrıntılı ve uzmanlık gerektiren düzeyde sigara bırakma danışmanlığı yapamayacak olan sağlık profesyonelleri için 'kısa klinik müdahaleler' olarak tanımlanan teknikler ile aile hekimliği polikliniğine başvuran yetişkinlerde sigara bağımlılığını azaltmada yüksek oranda başarı elde edilmiştir. Anahtar Kelimeler: aile hekimliği, sigara bırakma, sigara bırakma kılavuzu, kısa klinik müdahaleler.