7.sınıf öğrencilerinin hikaye kartı ve hikaye küpü kullanarak oluşturdukları problemlerdeki problem kurma becerilerinin ve yaratıcılıklarının incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEMA NUR KAYA
Danışman: EMRE EV ÇİMEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmada, hikaye oluşturma kartları ve hikaye küpleri kullanarak hazırlanmış yarı yapılandırılmış etkinlikler aracılığı ile yedinci sınıf öğrencilerinin problem kurma becerilerini ve yaratıcılıklarını incelemek amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Eskişehir ilinde bulunan düşük ve yüksek başarı düzeyinde iki devlet ortaokulunda eğitim öğretim gören toplam 12 öğrenci araştırmanın çalışma grubunu oluşturmaktadır. Çalışmaya katılan öğrencilerin belirlenmesinde matematik notları temel alınmış olup, öğrencilerin akademik başarılarına bakılarak yüksek, orta, düşük düzeyde bir kız bir erkek olmak üzere her başarı düzeyi için ikişer öğrenci seçilmiştir. Veriler, iki adet hikaye oluşturma kartı ve bir adet hikaye küpünün yer verildiği iki farklı problem kurma etkinliği ile yarı yapılandırılmış görüşme formlarından elde edilmiştir. Bulgular: Araştırmada ulaşılan bulgulara göre, çalışma grubundaki öğrencilerin çoğu problem kurma deneyimine sahip değillerdir. Daha önce problem kurma etkinliği yapan öğrencilerin, matematik dersinde bir resme, bir kelimeye bakarak ya da verilen bir yazılı metine bağlı olarak problem kurabildikleri tespit edilmiştir. Öğrencilerin problem kurma etkinliklerinde yer verilen hikaye oluşturma kartları ve hikaye küpleriyle daha önce karşılaşmadıkları tespit edilmiştir. Problem kurma etkinlikleri incelendiğinde öğrencilerin sınırsız süreye karşılık kurabildikleri kadar problem yazmaya çalıştıkları tespit edilmiştir. Öğrencilerin kurdukları problemler incelendiğinde, dil ve anlatım yönünden eksik problemler kurulduğu belirlenmiştir. Öte yandan, öğrencilerin bir kısmının yazmış oldukları ifadelerde herhangi bir problem durumunun ortaya konmadığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte yapılan analizler neticesinde öğrenciler akıcılık (öğrencilerin kurmuş oldukları toplam problem sayısı) ve esneklik (farklı alt öğrenme 2 alanına uygun kurulan toplam problem sayısı) kriterleri göz önünde bulundurulup her bir okul türünde düşük potansiyel yaratıcı, orta potansiyel yaratıcı ve yüksek potansiyel yaratıcı olmak üzere üç grupta incelenmiştir. Akademik başarı seviyesi düşük olan öğrencilerin her iki problem kurma etkinliği incelendiğinde çoğu öğrencinin potansiyel yaratıcılıklarının düşük düzeyde olduğu görülürken sadece iki öğrencide bu durumun yüksek düzeyde olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Akademik başarı seviyesi orta olan öğrencilerin potansiyel yaratıcılıklarının ise düşük, orta ve yüksek düzey olmak üzere üç farklı düzeye dağıldığı bulunmuştur. Akademik başarı seviyesi yüksek olan öğrencilerde ise çoğu öğrencinin potansiyel yaratıcılığı orta ve yüksek düzeyde olduğu görülürken iki öğrencinin ise düşük düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Sonuç ve Öneriler: Öğrencilerin problem kurma becerilerinin ve yaratıcılıklarının yarı yapılandırılmış problem kurma etkinlikleri ile incelendiği bu araştırmada problem kurma alanında yapılan araştırmalara benzer sonuçlara ulaşılmıştır. Öğrenciler oluşturdukları problemlerde soru ifadesi içermeyen metinler yazmışlar, dil ve anlatım hatası yapmışlardır. Öğrenciler hikâye kartları ve küpleri ile daha önce karşılaşmamış olmalarına karşılık, bu etkinliklerde problem kurmayı sevdiklerini belirtmişlerdir. Öğrencilerin ilgili materyallere ilişkin kurmuş oldukları problemlerden elde edilen potansiyel yaratıcılıkları incelendiğinde, akademik başarı seviyesi düşük olan öğrencilerin potansiyel yaratıcılıkları yüksek düzeyde görülebileceği gibi akademik başarı seviyesi yüksek olan öğrencilerin potansiyel yaratıcılığı düşük düzeyde görülmesi araştırmaya değer bir konu olduğu düşünülmektedir. İleri araştırma önerileri kapsamında; bu araştırmaya benzer şekilde yarı yapılandırılmış ya da yapılandırılmış problem kurma etkinlikleri çeşitli özgün materyallerle zaman kısıtı olmadan gerçekleştirilebilir. Bu araştırmada kullanılanlardan farklı araçların problem kurma sürecine dâhil edildiği araştırmalar tasarlanıp uygulanarak öğrencilerin problem kurma ve yaratıcılık bakımından becerileri incelenebilir. Öğrencilerin kurdukları problemler problem kurma kriterleri bağlamında analiz edilerek onlara geri bildirim sunulabilir ve böylece öğrencilerin problem kurmadaki yetersizlikleri azaltılabilir ve yaratıcılıkları geliştirilebilir. Anahtar kelimeler: Matematik eğitimi, Problem kurma, Yarı yapılandırılmış problem kurma etkinliği, Hikâye oluşturma kartları, Hikâye küpü, Yaratıcılık.