Türkiye Türkçesinde empati dili (Söylem çözümlemesi)

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEZERGÜL YIKMIŞ

Danışman: Erdoğan Boz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Empati ve söylem çözümlemesi farklı disiplinlere ait iki kavramdır. Bu çalışma disiplinler arası bir yaklaşımla bu iki kavramı aynı konu başlığı altında birleştirmiştir. Farklı kavramların metinlerdeki görünümünü tespit eden söylem çalışmaları vardır fakat bu çalışma sadece empati üzerine yoğunlaştığı için alan açısından önemlidir. Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde empatinin ne olduğu hakkında bilgi verildikten sonra kafa karışıklığını önlemek açısından empatinin ne olmadığı, basamakları ve empati seviyeleri üzerinde duruldu. Araştırmanın ikinci bölümünde söylem, söylemin unsurları, oluşumu ve kuralları; üçüncü bölümünde ise söylem çözümlemesi, söylem çözümlemesinde kullanılan yaklaşımlar hakkında bilgi verildi. Çalışmanın dördüncü bölümü çözümleme aşamasıdır. Fransız bilim adamı Foucault, söylemlerin yorumlamalarından yapılan çıkarımların bilgiyi oluşturduğunu ifade eder ve her söylemde kullanılabilecek tek bir söylem çözümlemesi yöntemi fikrine karşı çıkar; yöntemlerin araştırmacının amaçlarına ve söylemin özelliklerine göre değiştirilip geliştirilebileceğine işaret eder. Bu yaklaşım doğrultusunda Gee'nin söylem çözümleme yöntemi kullanılarak Ahmet Ümit'in Kırlangıç Çığlığı (2018) romanı, Van Dijk'in söylem çözümleme yöntemi ile Oya Armutçu'nun Müebbet Israrı adlı haber metni, Halliday'in Sistemli Fonksiyonel Linguistik çözümleme yöntemi ile Lipton Ice Tea İç, Kolaya Kaçma ve Özenle Seçilen Bal-Balparmak reklamları incelenmiştir. Değerlendirme ve sonuç aşamasında ise çözümleme sonucunda elde edilen bulgular eşliğinde kuram ve dilbilgisel temelli değerlendirmeler yapılmıştır.