Nicel veri analizi için bir elektronik performans destek sisteminin tasarlanması ve değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KÜBRA KARAKAYA ÖZYER
Danışman: Zeki Yıldız
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bilimsel araştırmalar, problemin belirlenmesi, literatür taraması, hipo-tezlerin oluşturulması, verilerin toplanması, verilerin analizi, analiz sonuçlarının yo-rumlanması ve raporlanması aşamalarından oluşmaktadır. Literatürdeki araştırmalar incelendiğinde eğitim araştırmalarında verilerin analizi, sonuçların yorumlanması ve raporlanması basamaklarında problemler yaşandığı tespit edilmiştir. Araştırmacıların yaşadıkları problemlere ve zorluklara destek olabilecek ulaşılması kolay sistemler bu-lunmadığından mevcut araştırmada eğitim araştırmacılarının nicel analiz yaparken duydukları ihtiyaçları giderebilecek ve onların bilgi ve performanslarını artırabilecek bir elektronik performans destek sistemi geliştirmek amaçlanmıştır. Yöntem: Bu araştırmada tasarım tabanlı araştırma yöntemi tercih edilmiştir. Dört aşamada tasarlanan bu çalışmanın ilk aşamasında nicel analizler kullanan eğitim araştırmacılarının ihtiyaç ve eğilimleri belirlenmiştir. Ulaşılabilir örnekleme yöntemi ile 352 eğitim araştırmasından çevrimiçi anket vasıtasıyla görüşleri alınmıştır. Bu gö-rüşlere ek olarak, lisansüstü düzeyde nicel analiz dersleri veren dokuz öğretim görevli-sinden derslerde öğrencilerin karşılaştıkları zorluklara dair fikirleri istenmiştir. Sonra-sında, eğitim bilimleri alanından yayımlanmış 30 doktora tezi incelenerek tezlerde yapılan hatalar ve eksiklikler tespit edilmiştir. Araştırmanın ikinci aşamasında birinci aşamadan elde edilen bulgular ve alan yazın desteği ile araştırmacıların nicel analiz-lerde karşılaştıkları zorluklar için çözümler geliştirilmiştir. Üçüncü aşamada ise geliş-tirilen çözümlere hizmet edecek bileşenleri içeren bir elektronik performans destek sistemi tasarlanmıştır. Son olarak, geliştirilen sistemin kullanılabilirliği ve geçerliği katılımcılar tarafından üç döngüde değerlendirilmiştir. Değerlendirme aşamasının ilk basamağında dokuz katılımcıya ulaşılarak sistem bileşenleri değerlendirme formu ile incelenmesi istenmiştir. Bu incelemeler sonucunda elde edilen dönütler ile sistem dü-zenlenmiştir. İkinci basamakta dört ve üçüncü basamakta yedi eğitim araştırmacısına ulaşılmış ve Sistem Kullanılabilirlik Ölçeği yardımıyla sistemin değerlendirilmesi ta-lep edilmiştir. Ölçek sonuçlarının yanı sıra görüşme soruları ile sistemin kullanılabilir-liği irdelenmiştir. Ekran kayıtları, gözlem notları, ölçek puanları, görüşme verileri içe-rik analizine tabi tutulmuştur. Bulgular: Araştırmanın birinci aşamasında, eğitim araştırmacılarının en çok betimsel tarama, gruplar arası farklılık, korelasyonel, yordama ve ölçek geliştirme-uyarlama çalışmalarına yöneldikleri belirlenmiştir. Bilimsel araştırma aşamalarından uygun istatistiksel analize karar vermenin yanı sıra varsayımların kontrolü, analizlerin istatistiksel yazılımlar ile yapılması, analiz sonuçlarının yorumlanması ve sonuçların APA formatına göre raporlanması bölümlerinde zorluklar yaşandığı tespit edilmiştir. Tüm bu aşamalar ön plana çıkartarak hazırlanan web tabanlı elektronik performans destek sisteminde danışman destek bileşeni olarak "İstatistiksel Analiz Seçme Aparatı" oluşturulmuştur. Bu aparatta betimsel istatistikler, gruplar arasındaki farklılık, ilişkisel kestirimler, yordama, güvenirlik analizleri, ölçek geliştirme ve ölçek uyarlama sekme-leri bulunmaktadır. Kullanıcılar araştırma problemlerine uygun olan bu sekmelerden birini kullanarak karşılarına çıkan soruların cevabı yardımıyla araştırmalarına en uy-gun istatistiksel analize karar verebilmektedir. İstatistiksel analizler belirlendikten son-ra bilgi destek bileşeni ile bu istatistiksel teknikler hakkında detaylı bilgiye ulaşabil-mektedir. Sistem içindeki video ve H5P sunumları ile öğretimsel destek bileşeni oluş-turulmuştur. Üç döngüde yapılan değerlendirme aşaması sonuçlarına göre hazırlanan sistem nicel analiz yaparken karşılaşılan zorluklara destek veren ve performansı artıra-bilen kullanılabilir bir elektronik performans destek sistemi olduğu gösterilmiştir. Ge-liştirilen sistemin kullanılabilirliğini etkileyen faktörler incelendiğinde ise sisteme ait özellikler (içerik, görsel tasarım, yönlendirme, organizasyon ve yardım) ve kullanıcıya ait özellikler (öğrenme stili, istatistik algısı ve bilgisayara karşı tutum) ön plana çık-mıştır. Sonuç ve Öneriler: Bu araştırma kapsamında geliştirilen elektronik perfor-mans destek sistemi nicel analiz yaparken zorluk yaşayan eğitim araştırmacılarına des-tek sağladığı ve bu konuda ihtiyaç duyulduğunda kullanılabilir olduğu gösterilmiştir. Alan yazındaki araştırmalar mevcut çalışmanın sonuçlarını desteklemektedir. Anahtar kelimeler: Nicel veri analizi, Eğitim araştırması, Elektronik performans des-tek sistemi, Tasarım tabanlı araştırma, Sistem kullanılabilirliği