Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, İNSAN VE TOPLUM BİLİMLERİ FAKÜLTESİ, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Aleyna Bozkurt
Danışman: Bülent Gül
Özet:
Fiiller, duygu ve düşüncelerin bildirilmesi açısından birbirlerinden ayrılmaktadır. Dış
dünyadan gelen uyarıcılar sonrasında insanın iç dünyasında gerçekleşen olaylar dilin
imkanları içerisinde değerlendirildiğinde ortaya çıkan fiiller mental fiiller olarak
adlandırılmaktadır. Mental fiiller; belirli bir mental süreç sonucunda ortaya çıkan duyu,
duygu ve anı-uslamlama fiilleri olarak sınıflandırılan fiillerdir. Çalışmamızın temelini
oluşturacak, ''belirli nesne, olay veya bireylerin insanın iç dünyasında uyandırdığı izlenim''
olarak tanımlanan duygularımız ise duygu fiilleri başlığı altında, ''kişinin ruh dünyasında
yaşadığı duygu değişimlerini ifade eden fiiller'' olarak açıklanmaktadır. Korkmak, sevmek,
üzülmek gibi fiiller kişinin ruh dünyasında karşılık bulan fiillerdir ve duygu fiilleri arasında
sayılmaktadır.
Bu çalışmada ilk olarak fiilin ne olduğu açıklanıp fiil sınıflandırmalarına yer
verilecek, daha sonra mental fiiller daha önce konu hakkında yapılan çalışmalar
doğrultusunda açıklanacak, sınıflandırılacak ve bu sınıflandırmanın bir basamağı olan duygu
fiilleri hakkında bilgi ve bu fiillerin neler olduğuna ve metnin bağlamından hareketle neler
olabileceğine değinilecektir. Tüm bunlar Eski Uygur Türkçesi ile yazılmış bir tiyatro eseri
olan ve bu özelliği sayesinde içerisinde birçok fiil barındıran ''Maytrısimit'' adlı eserde
incelenecektir.