Bor endüstrisi katı atıklarından borun katı-sıvı özütleme ile geri kazanılması ve katı atıkların seramik üretiminde kullanılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, KİMYA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2004
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İLKER KIPÇAK
Danışman: Mine Özdemir
Özet:ÖZET Bu çalışmada boraks şlamı, 1. kil pestili ve 2. kil pestili olarak adlandırılan bor endüstrisi atıklarından borun sülfürik asit ve distile su ile özütlenerek geri kazanılması ve özütleme sonucu elde edilen çözeltilerden borik asit üretimi incelenmiştir. Çalışmada ayrıca atıkların duvar karosu üretiminde kullanılabilirliği araştırılmıştır. Katı-sıvı özütleme prosesi üzerine çözücü derişiminin, katı/sıvı oranının, reaksiyon sıcaklığının ve reaksiyon süresinin etkileri incelenmiştir. Sıvı faza alınan B2O3, CaO ve MgO miktarlarının çözücü derişimi, reaksiyon sıcaklığı ve reaksiyon süresinin artmasıyla arttığı, katı/sıvı oranının artmasıyla azaldığı saptanmıştır. Katı-sıvı özütleme reaksiyonunun X = 1 - exp(- k'tn ) bağmtısıyla ifade edilen Avrami Modeli'ne uyduğu belirlenmiştir. Katı atıkların 50°C sıcaklıkta, 6g/120mL katı/sıvı oranında, 0,1 M H2SO4 çözeltisiyle 60 dakika süreyle özütlenmesi sonucu elde edilen çözeltinin kristallendirilmesi ile şlam katısı, 1. kil pestili ve 2. kil pestili için sırası ile %85, %88 ve %61 saflıkta borik asit üretilmiştir. Duvar karosu karışımına şlam katısı ilave edilerek hazırlanan duvar karosu örneklerinin % kuru çekme ve % pişme küçülmesi değerlerinin katı atık içermeyen örnek ile yaklaşık olarak aym olduğu, % su emme değerlerinin istenilen düzeyde olduğu, mukavemetlerinin ise katı atık oram arttıkça arttığı gözlenmiştir. ANAHTAR KELİMELER Bor Katı-Sıvı Özütleme Boraks Şlamı Seramik Kil Pestili