Adölesanlarda Akıllı Telefon Bağımlılığı ve Phubbing Davranışları: Aleksitiminin Aracı, Akran Zorbalığı ve Sosyal Yetkinliğin Düzenleyici Rolünün Değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağ.Bil.Enst.Md.Lüğü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MAKSUDE YÜCEL

Danışman: Pınar Duru

Özet:

Başlık: Adölesanlarda Akıllı Telefon Bağımlılığı ve Phubbing Davranışları:

Aleksitiminin Aracı, Akran Zorbalığı ve Sosyal Yetkinliğin Düzenleyici Rolünün

Değerlendirilmesi

Amaç: Çalışmada adölesanların akıllı telefon bağımlılığının phubbing

davranışları ile ilişkisinde aleksitiminin aracı, akran zorbalığı ve algılanan sosyal

yetkinliğin düzenleyici rolünün değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

Yöntem: Araştırma Mayıs-Haziran 2023 tarih aralığında kesitsel desende

yürütülmüştür. Çalışma evrenini Eskişehir Sivrihisar İlçe Milli Eğitim

Müdürlüğü’ne bağlı ortaöğretim düzeyinde bulunan 7 okulda öğrenim gören 897

öğrenci oluşturmaktadır. Örneklem hesabına gidilmeyerek çalışma evreninin

tamamına ulaşılması amaçlanmış, toplamda 837 öğrenci (%93,31) ile araştırma

sonlandırılmıştır. Çalışmada “Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği-Kısa Versiyonu”,

“Phubbing Ölçeği”, “Toronto Aleksitimi Ölçeği”, “Ergen Akran İlişkileri Ölçeği

Zorba ve Mağdur Formu” ve “Algılanan Sosyal Yetkinlik Ölçeği” kullanılmıştır.

Araştırmada düzenleyici roller düzenleyici regresyon analizi, aracılık rolleri ise

Baron ve Kenny’nin Aracı Etki Analizi yaklaşımı ile test edilmiştir.

Bulgular: Adölesanların akıllı telefon bağımlılığının phubbing davranışları

ve aleksitimi düzeyleri üzerinde etkili olduğu bulunmuştur. Aleksitimi düzeyleri ise

phubbing davranışları üzerinde etkili olup, akıllı telefon bağımlılığı ve phubbing

davranışları arasındaki ilişkide aleksitimi düzeylerinin aracılık rolü belirlenmiştir.

Akıllı telefon bağımlılığı x algılanan sosyal yetkinlik; akıllı telefon bağımlılığı x

akran zorbalığı yapma; akıllı telefon bağımlılığı x akran zorbalığına uğrama

etkileşim etkisi değişkenlerinin phubbing davranışları üzerinde anlamlı bir etkisi

saptanmamış olup, düzenleyici etkinin varlığından söz edilememektedir.

Sonuç: Adölesanların akıllı telefon bağımlılığı phubbing davranışı sergileme

durumları üzerinde etkilidir. Akıllı telefon bağımlılığı ve phubbing davranışları

arasındaki ilişkide aleksitimin aracı rolü bulunmaktadır. Ancak sosyal

yetkinliklerinin düzenleyici rolü bulunmamaktadır.