Camın mekan kurgusunda yersizlik/zamansızlık kavramı, havaalanı örneklemesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Mimarlık, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2009
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALİ ÇİĞAN
Danışman: Ayşen Öztürk
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tarihsel süreçte insan ve onun çevresel etkileri incelendiğinde, dönemsel olarak değişen ve hızla gelişen kentler ve yeni kent mekanlarının, ortaya çıktığı görülmektedir. Günümüzde insan ve onun çevresinde oluşturduğu nitelik ve niceliği ile mekan, yani ?yer kavramı? çeşitli değişiklikler yaşamaktadır. Modern kentlerde oluşturulan, yerelliğin ve çeşitliliğin gittikçe azaldığı, yeni mekansal kurgular, zamanla yok-yerlere dönüşmektedir. Özellikle havalimanları, garlar, alışveriş merkezleri, otoyollar, ?yer-olmayan? kavramının en belirgin örneklerindendirler. Buralar bulundukları coğrafi bölgeye, kültürel değerlere, yaşanmışlığa, kısacası bulundukları yere ait değildirler, sistem olarak tek tiptirler. Hacimsel büyüklük, kullanılan malzeme, sistemin devamlılığını sağlayan elemanlar (kontrol, yönlendirme, bilgilendirme, bekletme, eğlendirme vb.), tabelalar, işaret levhaları, çizgileri, hız sınırının belirtilmesi her yerde aynıdır.Havalimanları ?yok-yerler? olup, bir nevi kentler arasındaki eşiktir. Terminal programlarının yer aldığı bu büyük boşluklu devasa mekanlar, hızlı zaman akışı içerisinde, kişide duygusal bir boşluk hissi yaratır. Bu boşluk hissi, kişinin referans alamadığı ya da daha önce deneyimlenemediği, mekan kurgusu ile oluşur.Cam malzeme, gelişmiş teknoloji ile tasarıma yeni açılımlar getirmiş ve oluşan kavramlar mekan kurgusunu değiştirmeye başlamıştır. Mimaride, masiflikten şeffaflığa geçişi sağlayan cam malzeme, aynı zamanda mekanda yarattığı psikolojik etkiler ile kullanıcıya farklı açılımlar yaratmıştır. Görme alanını genişleten insanın; cam malzeme kullanımı ile ?Bakma-Scopofili içgüdüsü? tatmin edilmeye başlanmış ve yeni kentsel programatiklerin yarattığı yersizlik hissinin verdiği travma, camın yardımıyla baş etme yöntemine, bakma hazzına dönüşmüştür.Bu çalışmada Türkiye'de son dönemde yapılan, ikisi de yarışma yoluyla elde edilen ve inşa edilen, havalimanlarının mekansal kurgusu ve bu kurguda camın tasarıma etkisi incelenmiştir. İzmir Adnan Menderes ve Ankara Esenboğa Havalimanlarının seçilmesinin nedeni, yersiz olarak tanımlanan havalimanlarının, seçilen bu havalimanlarında oluşturulan iç ve dış mekan kurgusuyla, yerle ilişki kurma çabalarıdır.Anahtar Kelimeler: Yer olmayan, Yersizlik/Zamansızlık, Cam, Havalimanı, M. Auge.