Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Hemşirelik Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMİNE ÇETİN ATAY
Danışman: Elif Gürsoy
Özet:
Başlık: Dr. Meleis’in Geçiş Teorisine Göre Yapılandırılmış Eğitim ve
Danışmanlık Programının Menopozal Geçiş Sürecine Etkisi
Amaç: Bu çalışma Dr. Meleis’in Geçiş Teorisi’ne göre yapılandırılmış eğitim
ve danışmanlık programının menopozal geçiş sürecine etkisini değerlendirmek amacı
ile yapılmıştır.
Yöntem: Araştırma ön test-son test randomize kontrollü yarı deneysel bir
çalışma olarak Mayıs 2023-Ekim 2023 tarihleri arasında Eskişehir il merkezinde
bulunan Odunpazarı Belediyesi’ne bağlı dokuz halk merkezinde yürütülmüştür.
Örneklemi 45-55 yaş arası 60 kadın (eğitim:30, kontrol:30) oluşturmuştur. Eğitim
grubundaki kadınlara Dr. Meleis’in Geçiş Teorisi’ne göre yapılandırılmış eğitim ve
danışmanlık programı uygulanmıştır. Eğitim grubundaki kadınlarla halk
merkezlerinde yüz yüze dört görüşme yapılmıştır. Veriler; Kişisel Bilgi Formu,
Menopoza İlişkin Tutum Ölçeği (MİTÖ), Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği (DASÖ-
21 ve Menopoza Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği (MÖYKÖ) kullanılarak halk
merkezinde eğitim grubuna ilk görüşmede, 2. ayda ve 5. ayda, kontrol grubuna ise ilk
görüşmede ve 5. ayda uygulanarak toplanmıştır. Verilerin analizinde; sayı-yüzde,
ortalama-standart sapma, ki-kare testi, Pearson ki kare testi, Yates düzeltmesi, Fisher
Exact test, bağımsız örneklem t testi, Mann-Whitney U Test, Friedman Testi, bağımlı
gruplarda t testi ve tekrarlı ölçümlerde ANOVA uygulanmıştır.
Bulgular: Kadınların menopoza ilişkin tutumları olumlu ve reddetmeme
eğilimindedir. Araştırmada eğitim grubunda yer alan kadınların kontrol grubuna göre
menopoza ilişkin tutum, depresyon, anksiyete, stres ve yaşam kalitesine ilişkin son
testte alınan puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu
saptanmıştır (p<0,05). Dr. Meleis’in Geçiş Teorisi’ne göre yapılandırılmış eğitim ve
danışmanlık programının; kadınların menopoza ilişkin tutumlarını olumlu yönde
arttırdığı, depresyon, anksiyete ve stres düzeylerini azalttığı ve yaşam kalitesini
arttırdığı belirlenmiştir.
Sonuç: Çalışmanın sonucunda, Dr. Meleis’in Geçiş Teorisi’ne göre
yapılandırılmış eğitim ve danışmanlık programının menopozal dönemdeki kadınların
sorunlarını azaltmada ve bu sorunlarla başetmelerinde etkili olduğu bulunmuştur.