Antalya ili örneğinde Karakoyunlu Yörük ağzı: Ses bilgisi, şekil bilgisi, söz varlığı ve Karakoyunlu Yörük etnografyası


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RAMAZAN DURMAZ

Danışman: Ferruh Ağca

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, artık günümüzde büyük çoğunluğu Antalya bölgesinde yerleşmiş bulunan, bir kısmı hala göçer durumda olan ve Isparta iline bağlı Anamas yaylasına çıkan Karakoyunlu yörükleri üzerinde çalışılmıştır. Çalışma; Giriş, Birinci Bölüm, Karakoyunlu Yörük Etnografyası, İkinci Bölüm, Dil İncelemesi, Üçüncü Bölüm, Metinler, Değerlendirme ve Sonuç bölümlerinden oluşmaktadır. Çalışmanın giriş bölümünde araştırmanın amacı, problemi, kapsam ve sınırlılıkları ve yöntemine yer verilmiştir. Birinci Bölümde Karakoyunlu Yörüklerinin Etnografyası incelenmiştir. Genel bir yörük tanımı yapıldıktan sonra, Karakoyunlu Yörüklerinin tarihi, Antalya bölgesine gelişleri anlatılmıştır. Karakoyunlu yörüklerini oluşturan obalar ve bu obaların yaylakları hakkında bilgi verilmiştir. Yörüklerin barınakları olan kara kıl çadır ve tarihi süreç içinde, topak çadırdan kıl çadıra nasıl geçtikleri, mevsimlik yurtları, yayla ve Antalya sahili arasında kervanlarla yaptıkları mevsimlik göçleri ve göç yolları geniş şekilde ele alınmıştır. Yaylak ve kışlaklarda yaşayışları, uğraşları incelenmiş, gelenek ve görenekleri; gelin alma, giyimleri, oyunları, müzikleri, çalgıları ve ölüm değerlendirilmiştir. Karakoyunlu yörüklerinde anlatılan efsaneler derlenmiştir. Yörüklerin ekonomik olarak geçim kaynağı olan, koyun, keçi, sığır, deve, at gibi hayvanlar hakkında geniş bilgi verilmiştir. Karakoyunlu yörüklerinde dokunan kilim, heybe, seccade, sofra, ala çuval, çuval, bağcak ve kolanlar incelenmiş ve bunlar üzerinde işlenmiş yanışlar (damga), tarihi bir süreç içinde incelenmiştir. İkinci ölümde, Karakoyunlu Yörüklerin Ağız incelemesi yapılmıştır. Dil incelemesi, 3. Bölümde verilen çevriyazı metinlerine bağlı kalınarak yapılmış, ses bilgesi, şekil bilgisi, söz varlığı incelenmiş ve sözlük olarak eklenmiştir. Üçüncü bölümde, Karakoyunlu yörük halkından yerleşik hayata geçtikleri Antalya bölgesinde ve yaylak olarak kullandıkları Isparta iline bağlı Anamas yaylasında konuşmalar derlenmiş, bu konuşmaların çevriyazısı yapılarak metinler oluşturulmuştur. Değerlendirme ve sonuç bölümünde Karakoyunlu yörük ağzında saptanan ve öne çıkan genel özellikler değerlendirilmiştir. Anahtar Sözcükler: Antalya, Etnografya, Karakoyunlu, Yörük, Ses ve şekil bilgisi, Söz varlığı.