Kübik hücre oluşturma problemi için bir arı algoritması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAKAN GÖKDAŞ
Danışman: FERİŞTAH ÖZÇELİK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Rekabet ortamının son yıllarda giderek artması ile ürünlerin ömürleri kısalırken, ürün çeşitliliği hızla artmaktadır. Böylesi bir rekabet ortamında işletmelerin ayakta kalabilmeleri kısa sürede yüksek çeşitlilik gösteren kaliteli ürünler üreterek bu ürünleri rekabetçi fiyatlarla satabilmeleri ile mümkündür. Hücresel üretim sistemleri, çeşitli ürünleri kısa sürede ve en düşük maliyetle üretmeye çalışırken, verimlilik artışını da hedefleyen bir yaklaşımdır. Hücresel imalat sistemlerinin tasarımının ilk ve en önemli problemi hücre oluşturma problemidir. Bu alanda yapılan çalışmaların büyük çoğunluğu hücre oluşturma probleminin iki temel boyutu olan parça ve makinaya odaklanmaktadır. Diğer taraftan son yıllarda, makinelerde iş yapma konusundaki önemli rolleri nedeniyle işçiler üçüncü boyut olarak vurgulanmaya başlanmıştır. Gerçek bir fabrika ortamında, daha yüksek verimlilik için yalnızca makineleri ve parçaları gruplamak yeterli değildir, işçilerin de atanması üretim kaynaklarının kullanımında önemli bir role sahiptir. Üretkenliğin artırılmasının bir yolu uygun işçiye uygun makinelerle uygun parçaları yaptırmaktır. İşçiler, makinelerde iş yapmakta önemli rol oynamakta olduğundan, çalışanların hücrelere atanması hücresel üretimin tam olarak kullanılması için çok önemli bir faktör haline gelmektedir. Bu çalışmada, üç boyutlu parça-makina-işçi temas matrisini dikkate alan kübik hücre oluşturma probleminin çözümünde arı algoritması ilk kez kullanılmıştır. Algoritma en iyi hücre sayısını da belirleyebilmektedir. Geliştirilen algoritmanın performansı, literatürden alınan problemler kullanılarak test edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, algoritmanın başarısını göstermiştir.