Çevre korumada biliş ve tutum: Eskişehir Organize Sanayi çalışanlarına yönelik Uygulama
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, İŞLETME ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELİM AYGÜN
Danışman: NURAY GİRGİNER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İnsanoğlunun doğal ortamı olan çevre ile ilgili sorunlar, ilkçağlardan bugüne mevcuttur. İnsan eliyle yapılan kirlilik ve tahribat, doğal ortamı yok olma boyutuna getirmiştir. İnsanoğlunun çevreye karşı duyarlı ve bilinçli davranışlar içinde olması, yapılan yanlışların bizlere ileride çevre bilincini oluşturup davranış olarak sergilemesi ve günlük davranışlarının çevre üzerinde yaratacağı etkiler hakkında bilgi sahibi olması için çevre eğitimin gereklidir. Çevre ve sorunları, araştırmacılar tarafından da yoğun şekilde çalışılan bir alandır. Literatürdeki çevre ve sorunlarına yönelik çalışmalarda daha çok öğrencilerin ve öğretmenlerin çevreye yönelik farkındalıkları ve tutumları incelenmiş, yetişkin bireyler olarak çalışma hayatında yer alanlara yönelik özellikle çevre ve sorunları hakkındaki biliş düzeylerinin incelendiği herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu araştırmada çalışanlarının çevre konusundaki mevcut bilgi ve bilinç düzeyleri incelenerek insanların çevre koruma konusunda farkındalık sahibi olmaları ve gelecek kuşaklara daha yaşanabilir bir çevre bırakabilmek için çözüm önerileri geliştirmek amaçlanmıştır. Bu çerçevede literatürden alınan ve araştırmanın amacına uygun olarak geliştirilen bilinç düzeyi ölçeği (BDÖ) ve bilgi düzeyi soruları Eskişehir Organize Sanayi Bölgesi (OSB)'nde görev yapan 524 çalışana uygulanmıştır. Çalışanların çevre korumaya yönelik algılarının gruplandırılması amacıyla 25 maddeden oluşan BDÖ, Açıklayıcı Faktör Analizine (AFA) tabi tutulmuştur. AFA ile elde edilen 5 faktörün çok boyutlu bir yapısal model oluşturup oluşturmadığı Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile incelenmiştir. Yapısal geçerliliği belirlenen model, çeşitli demografik özelliklere göre farklılıklarının belirlenmesi amacıyla karşılaştırma analizlerine tabi tutulmuştur. Verilerin analizleri sonucunda; yaş değişkeni itibariyle bireysel sorumluluk bilinci boyutunda, genel çevre problemleri hakkında farkındalık ve çevre sorunlarının farkındalığına yönelik tutum boyutlarında tecrübeli çalışanların algılarının pozitif yönde daha yüksek olduğu görülmüştür. Eğitim düzeyi açısından ise bireysel sorumluluk bilinci ve çevre sorunlarının farkındalığına yönelik tutum boyutlarında lise mezunlarının lisans mezunlarına kıyasla algılarının daha yüksek olduğu ortaya çıkmıştır. Çalışma sonucunda çalışanların bilgi düzeylerin iyi olmasına karşın bilinç düzeyinin genç yaştaki çalışanlarda daha düşük olduğu gözlemlenmiştir. Çalışanların çevre konusunda sahip olduğu bilgi düzeylerinin incelendiği çalışmadan elde edilen bulguların gerek çalışanlar gerekse diğer bireyler tarafından değerlendirilmesinin, toplumda olumlu değişim ve iyileştirmelerin oluşumuna katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Çevre Bilinci, Çevre Koruma, Çalışanlar, Açıklayıcı Faktör Analizi