Gıda Endüstrisi Atık Suyunun Genotoksisitesinin Belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE GÜL KETENCİOĞLU
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ferhan Korkmaz
Eş Danışman: Belma Nural Yaman
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Endüstriyel üretimlerin sonucunda atık su meydana gelmektedir. Atıksular içeriğinde çeşitli hastalıklara sebep olan mikroorganizmalar taşımaktadır. Ayrıca zararlı kimyasallar ve ağır metaller içerebildiklerinden dolayı çevre ve sağlık sorunları oluşturabilirler. Bu tez çalışmasında gıda endüstrisi arıtım öncesi ve arıtım sonrası atık sularının RAPD yöntemi ile Klebsiella pneumoniae DNA' sı üzerindeki genotoksik etkileri belirlenmiştir. Vibrio fischeri' nin biyolüminesans özelliğinin kullanıldığı Mikrotoks yöntemi ile akut toksisite etkileri, Allium test yönteminde ise Allium cepa kök ucu hücrelerinde mitotik indeks değerleri ile atık suların sitotoksisitesi, kromozomal aberasyon indeks değerleri ile genotoksisitesi değerlendirilmiştir. RAPD-PCR yönteminde GKS değerleri arıtılmış suyun konsantrasyonlarının hepsinde % 100'e çıktığı gözlemlenmiştir. Mikrotoks yönteminde 5 dk ve 15 dk da gerçekleştirilen ölçümlerde arıtım öncesi ve arıtım sonrası atık su konsantrasyonlarında yakın değerler elde edilmiş, atık su örnekleri arasında belirgin bir farklılık olmadığı belirlenmiştir. Allium testi analizinde 24 ve 48 saat uygulamalarında arıtım öncesi atık su konsantrasyonlarında mitotik indeks ve kromozomal aberasyon indeks değerlerinde kontrole göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık vardır. Arıtım sonrası atık su konsantrasyonlarında ise mitotik indeks ve kromozomal aberasyon indeks değerlerinde kontrole göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar karşılaştırılacak olursa Allium testinde elde edilen sonuçlar RAPD yönteminde elde edilen sonuçlar ile paralellik göstermektedir. Analiz sonuçlarına göre atık su arıtılmasının sonucunda toksik etkisinde azalma gözlemlenmektedir. Deney sonuçları göz önünde bulundurulduğunda gıda endüstrisi atık suyunun arıtma işlemi gerçekleştirilmeden doğaya salıverilmemesi gerektiği önemle vurgulanabilir.