Genetiği Değiştirilmiş Ve Değiştirilmemiş Pamuk Bitkisinde Yüksek Sıcaklık Stresi Altında Isı Şoku Protein Analizleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, ZİRAAT FAKÜLTESİ, TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İlknur ERENGEZGİN KOÇ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ece Turhan
Eş Danışman: Muhammet Kaya
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, pamuk bitkisinde yüksek sıcaklık stresinin ısı şoku proteinlerine (HSP) etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada, genetiği değiştirilmiş (GD'li) ve değiştirilmemiş (GD'siz) aynı çeşide ait pamuk tohumları kullanılmıştır. Tohum ekimi torf:perlit (1:1) içeren 14x12 cm ebatlarındaki saksılara yapılarak fideler ~% 45 oransal nemde, 15 – 32 °C (gece- gündüz) sıcaklıkta kontrollü serada yetiştirilmiştir. Ardından 4-6 yapraklı dönemde iklimlendirme kabinine alınan fideler 30 °C'den başlayarak her yarım saatte 5 °C arttırılarak kademeli olarak 45 °C'ye getirilerek bu sıcaklıkta 2 saat strese maruz bırakılmıştır. Sıcaklık stresine yanıt olarak yaprak dokularında toplam çözünebilir protein (TSP) miktarı ile HSP60 ve HSP23 proteinlerindeki değişimler belirlenmiştir. Ayrıca tohum ve yaprak örneklerinde genetiği değiştirilmiş organizma (GDO) analizleri yapılmıştır. Genetik olarak değiştirilmiş (GD) pozitif bitkilerde sıcaklık uygulamasına karşı TÇP miktarında değişim gözlenmemişken, GD negatif bitkilerde sıcaklık, TÇP miktarını belirgin bir şekilde artırmıştır. SDS-PAGE analizinde, 9-158 KDa arasında değişen büyüklükte protein bantları belirlenmiştir. Her iki bitki grubunda da (GD negatif ve GD pozitif) 9 kDa'luk ve 24 kDa'luk bantların yoğunluğundaki artışın daha belirgin olduğu görülmüştür. Ayrıca her iki grupta da yüksek sıcaklık stresi HSP60 ve HSP23 proteininin birikimine neden olmuştur. Bu artış HSP60 proteini için GD pozitif bitkilerde daha fazla olurken HSP23 proteini için GD negatif bitkilerde daha fazla bulunmuştur.