Kurşun stresinin bazı süs bitkilerinde protein metabolizmasına etkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Fen Bil.Enst.Md.Lüğü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NURSELİN YILMAZ
Danışman: Sergül Ergin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kurşun stresinin, hiperakümülatör bitki olarak bilinen kına çiçeği (Impatiens balsamina L. 'Pink Single') ve süs lahanasının (Brassica oleracea L. var. Acephala 'Nagoya Purple') protein metabolizması üzerine etkilerinin araştırıldığı çalışmada, çeşitlere ait tohumlar torf içeren viyollere ekilmiş ve fideler 3-4 gerçek yapraklı hale geldikten sonra torf, toprak ve perlit (1:1:1) karışımı içeren 17x18 cm boyutlarındaki saksılara şaşırtılarak 22/18°Cde (gündüz/gece) ve %65 nemde sera koşullarında yetiştirilmiştir. Fideler 6 haftalık olduklarında iki günde bir 150 ml/saksı olacak şekilde üç farklı kurşun nitrat Pb (NO3)2 çözeltisi (100 ppm, 200 ppm ve 400 ppm) ile 6 hafta boyunca muamele edilmiştir. Kontrol bitkileri ise saf su ile sulanmıştır. Bitkilerin yaprak dokularında hücresel zararlanma, toplam klorofil miktarı, prolin miktarı, toplam çözünebilir protein miktarı, SDS PAGE ve immunblot analizleri yapılmıştır. Ayrıca, bitkilerin toprak üstü aksam yaş ve kuru ağırlıkları ile kök yaş ve kuru ağırlıkları belirlenmiştir. Kurşun konsantrasyonu arttıkça her iki bitki türünde de hücresel zararlanmanın arttığı, yaprak oransal su kapsamının azaldığı, turgor kaybının arttığı belirlenmiştir. Toplam klorofil miktarı, toprak üstü aksam yaş ve kuru ağırlıklar ile kök yaş ve kuru ağırlıklarınun kurşun uygulamalarından etkilenmediği görülmüştür. Kına çiçeğinin prolin miktarı kurşun nitrat konsantrasyonuna bağlı olarak artarken, süs lahanasında ise azalmıştır. Toplam çözünebilir protein miktarının, kına çiçeğinde konsantrasyon artışı ile birlikte azaldığı tespit edilirken, süs lahanasında ise bütün konsantrasyonlarda kontrolden daha yüksek olduğu belirlenmiştir. SDS PAGE'de uygulamalara göre değişen 17 kDa ve 137 kDa aralığında birçok protein bandı tespit edilmiştir. Yapılan immunblot analizleri sonucunda HSP 60'ın her iki türde de kurşun stresinde biriktiği ve yoğunluğunun yüksek konsantrasyonlarda daha fazla olduğu belirlenmiştir. Dolayısıyla HSP 60'ın bu iki süs bitkisinde kurşun stresine toleransta rolü olduğu belirlenmiştir. HSP 23'ün kına çiçeğinde kurşun stresine toleransta önemli bir etkisi belirlenmezken, süs lahanasında ise özellikle 200 ppm'de etkin bir rolünün bulunduğu tespit edilmiştir.