Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, İşletme Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Mustafa Enes TEPE
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Muhammet Ali Tiltay
Eş Danışman: Murat Öz
Özet:
Bu tez çalışması iki farklı kültürde, Türkiye ve Birleşik Krallık, tüketici ahlakı kavramının
farklı kuşaklar tarafından nasıl anlamlandırıldığına ve tüketicilerin tüketim pratiklerinde
tüketici ahlakının yansımalarına odaklanmaktadır. Bununla birlikte, iki farklı kültürde
sosyal normların yaptırım gücünün ahlaki tüketimle olan ilişkisinin incelenmesi de
amaçlanmaktadır. Çalışmada karma yöntem kullanılmıştır. Nitel araştırma bölümünde,
18-58 yaş aralığında yer alan Türkiye’den 29, Birleşik Krallık’tan da 30 tüketiciyle
derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Nicel araştırma bölümünde, veriler anket
formu aracılığıyla 18-60 yaş aralığında yer alan Türkiye’de 685, Birleşik Krallık’ta ise
696 katılımcıdan elde edilmiştir. Nitel veriler MAXQDA paket programı yardımıyla
analiz edilmiştir. Araştırma modeli ise SPSS PROCESS Macro Model 59 ile test edilmiştir.
Yaş ile tüketici ahlakının bazı alt boyutları arasındaki ilişkide idealizm ve rölativizmin
aracı etkisi, kültürel sıkılık boyutunun ise ılımlaştırıcı etkisi bulunmaktadır. Nitel analizler
neticesinde çevre, hayvan refahı, çalışan hakları, bilgi, fikri ve sınai mülkiyet hakkı,
boykot, ekonomik faktörler ve kültür temaları elde edilmiştir. Bulgular, ahlaki tüketici
davranışında sosyal ve kültürel bağlamın önemini ortaya koymaktadır. Ayrıca, ahlaki
tüketici davranışı bütün üyelerinden ziyade kuşak içerisindeki aynı hassasiyetleri paylaşan
kuşak birimlerinde görülmektedir.