Halotolerant Funguslardan Elde Edilen Griseofulvin Benzeri Metabolitler ile Gümüş Nanopartiküllerin Sinerjistik Antimikrobiyal ve Antiproliferatif Etkilerinin Belirlenmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Fen Bil.Enst.Md.Lüğü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMİNE İRDEM

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Semra İlhan

Eş Danışman: Zerrin Cantürk

Özet:

Pek çok canlı organizma için hayatta kalmanın oldukça güç olduğu yüksek tuz konsantrasyonu, halotolerant fungusların sahip olduğu sessiz genleri aktif hale geçirerek kendilerine has biyosentetik yol izlerinin indüklenmesiyle ekstrem koşullara adapte olmalarını sağlar. Bu nedenle aşırı tuzlu ekolojik nişe sahip ortamlardan izole edilen halotolerant fungusların sekonder metabolitleri, yeni biyoaktif maddelerin keşfi için oldukça önem arz etmektedir. Bu çalışmada, Çamaltı Tuzlası, İzmir' den izole edilen Penicillium ve Aspergillus cinslerine ait 29 izolatın griseofulvin ve/veya benzeri metabolitleri üretme yetenekleri açısından taranarak seçilen izolatlara ait metabolitlerin biyoaktivitelerinin belirlenmesi ve yapılarının aydınlatılması amaçlanmıştır. Üç farklı yöntem ile yapılan tarama çalışmaları sonucunda P. griseofulvum E7P ile kesikli kültürde metabolit üretimi yapılmış ve kromatografik yöntemler ile saflaştırılmıştır. Saflaştırılan fraksiyonun yapısı LC-MS/MS, 1H-NMR, 13C-NMR yöntemleri ile karakterize edilmiştir. Elde edilen fraksiyon ile mikojenik gümüş nanopartikülün hem tek olarak hem de kombinasyonlarının antimikrobiyal aktiviteleri belirlenmiştir. Ayrıca gösterdikleri apoptotik etki mekanizması ve apoptozla ilişkili 84 genin ifadesinde meydana getirdiği değişiklikler gerçek zamanlı PZR ile ortaya konmuştur. Dermatofitler ile stimüle edilen THP hücrelerindeki sitokin seviyelerine olan etkileri de akış hücremetre ile belirlenmiştir. Fraksiyon F, T. mentagrophytes ve T. rubrum’ a karşı gösterdiği 15,6 µg/ml, M. canis’e karşı gösterdiği 7,8 µg/ml MİK değerleriyle dermatofit türlerine karşı en etkili fraksiyon olmuştur. AgNP FUM 1,56 – 25 µg/ml arasında sahip olduğu MİK değerleri ile başarılı bir antimikrobiyal etki göstermiştir. Fraksiyon F’nin IC50/2’sinin kullanıldığı kombin uygulamaları K562 hücrelerinde sinerjistik bir etki göstererek apoptozu indüklemiştir. Karakterizasyon çalışmaları sonucunda fraksiyon F’nin griseofulvin olduğu belirlenmiştir. Bu çalışma, griseofulvinin gümüş nanopartiküller ile sinerjistik antimikrobiyal ve antiproliferatif özelliklerinin belirlendiği ve apoptotik etki mekanizmasının gen ifadesi düzeyinde belirlendiği ilk çalışmadır.