Romatoid artritli hastalarda hastalık aktivasyonu ile tromboza eğilimin tromboelastografi yöntemi ile değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SÜMEYYE MERVE TÜRK

Danışman: Döndü Üsküdar Cansu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Romatoid artrit (RA), kronik, inflamatuvar, sistemik bir hastalık olup toplumun %1'ini etkilemektedir. RA'da venöz ve arteriyel tromboembolinin arttığını gösteren birçok çalışma olmasına rağmen, bunu rotasyonel tromboelastogram (ROTEM) yöntemini kullanarak göstermiş bir çalışma literatürde mevcut değildir. Amacımız, ROTEM yöntemi ile RA hastalarında tromboza eğilimi ve ilişkili risk faktörlerini saptayabilmektir. Bu amaçla 2010 Amerikan Romatoloji Derneği/Avrupa Romatizma ile Savaş Derneği (ACR/EULAR) kriterlerine göre RA tanısı alarak takip edilen ardışık 85 hasta ve 35 sağlıklı gönüllü dahil edildi. Hastaların 66'sı (%77.6) kadındı, yaş ortalaması 54.12±13.08 yıl idi. Kontrol grubunun 25'i (%71.4) kadın, yaş ortalaması 54.00±7.28 yıl idi. Hastaların 48'i (%56.5) metotreksat (MTX)±hidroksiklorokin (HCQ)±kortikosteroid (Ks), 37'si (%43.5) anti-tümör nekrozis faktör (Anti-TNF)±MTX kullanıyordu. Hastalık aktivasyonu skoru olan DAS-28'e göre hastaların 48'i (%56.5) remisyonda, 17'si (%20) düşük hastalık aktivitesinde, 20'si (%23.5) orta hastalık aktivitesinde idi. Hastaların ve kontrol grubunun eritrosit sedimentasyon hızı (ESH), C-reaktif protein (CRP), fibrinojen, d-dimer, trombosit sayısı (PLT) yüksekliği ile eş zamanlı ROTEM parametrelerini çalıştık. Hem intrensek (İ), hem ekstrensek (E) yol aktive edilerek pıhtılaşma zamanı (CT), pıhtı oluşma zamanı (CFT) ve maksimum pıhtı sertliği (MCF) ölçüldü. CT ve CFT'nin kısa olması ve/veya MCF'nin artması tromboza yatkınlık olarak kabul edildi. Hastalık aktivitesi fazla olanlarda (DAS-28'e göre), I-CFT daha kısa, I-MCF daha yüksek saptandı (sırasıyla p=0.020, p=0.033). Bu sonuçlar da göz önüne alındığında, RA hastalarında tromboza yatkınlığı azaltabilmek için önemli olan tedavi ajanından bağımsız olarak, hastalığı düşük hastalık aktivitesinde veya remisyonda tutabilmektir.