Türkçe dilbilgisi alanyazınında çokterimlilik sorunu: Terim sözlükleri örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, İnsan Ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Türk Dili Ve Edebiyatı Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Hatice Çiçek

Danışman: Duygu Kamacı Gencer

Özet:

Bu çalışma, Türkçe dilbilgisi ve dilbilim terminolojisinde çokterimlilik sorununu terim sözlükleri

bağlamında ele almayı amaçlamaktadır. Dilbilim terminolojisindeki çokterimlilik, aynı kavramın

farklı terimlerle ifade edilmesi veya aynı terimin farklı anlamlarda kullanılması durumudur. Bu

durum, dilbilimsel araştırmaların ve akademik iletişimin tutarlılığını olumsuz yönde

etkilemektedir.

Çalışmada, 1949'dan günümüze kadar yayımlanan on farklı dilbilgisi/dilbilim terimleri sözlüğünün

çokterimlilik görünümleri tespit edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, Türkçe dilbilgisi ve

dilbilim terminolojisinde terimlerde standardizasyonunun sağlanamadığı ve bu durumun terim

karışıklığına yol açtığı görülmüştür. Terimlerin farklı anlam ve kullanımlarının bulunması, bilimsel

iletişimde ve akademik çalışmalarda belirsizliklere neden olmaktadır.

Bu çalışmanın bulguları, dilbilim terminolojisindeki çokterimlilik sorununun çözümü için

terimlerin daha tutarlı ve standart bir şekilde tanımlanması gerektiğini göstermektedir. Türk Dil

Kurumu ve ilgili akademik kurumlar, ortak bir terminoloji üzerinde uzlaşmalı ve terim

sözlüklerinde güncelleme sağlanmalıdır. Ayrıca, terimlerin oluşturulmasında ve tanımlanmasında

daha katılımcı ve disiplinlerarası bir yaklaşım benimsenmelidir.