Coprinus comatus makrofungusundan elde edilen ekzopolisakkaritin (EPS) sıçanlarda alkolik karaciğer üzerine etkileri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA ÖZGÜL ÖZALP
Danışman: MEDİHA CANBEK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Alkol metabolizmasının %90'ının karaciğerde gerçekleşmesinden dolayı uzun süre alkol kullanımının karaciğer hasarına yol açtığı bilinmektedir. Alkol, karaciğerdeki doğal antioksidanların seviyelerini azaltarak hasar meydana getirir ve bu hasar antioksidanların kullanımı ile kısmen de olsa önlenebilir.Karaciğer doku hasarına karşı günümüzde doğal kaynaklı ilaçların kullanımı gün geçtikçe yaygınlaşmaktadır. Makrofungusların ürettikleri ve büyüme ortamına salgıladıkları ekzopolisakkaritlerin (EPS) tıbbi açıdan birçok biyolojik aktiviteye sahip oldukları bilinmektedir. Bu nedenle araştırmamızda Coprinus comatus türünden elde edilen EPS'nin, 3 farklı dozu uygulandı. Wistar albino cinsi sıçanlar kullanılarak; Grup I (Kontrol), Grup II (Alkol grubu), Grup III (Alkol + 50 mg/kg EPS), Grup IV (Alkol + 100 mg/kg EPS) ve Grup V (Alkol + 150 mg/kg EPS) oluşturuldu. Çalışma sonunda biyokimyasal, sitolojik ve histolojik etkiler değerlendirildi. Alanin transaminaz (ALT), laktat dehidrogenaz (LDH) enzimlerinin serum seviyeleri ile karaciğer dokularında kaspaz 3 ve sitokrom c oksidaz aktiviteleri ile mitokondri iç ve dış zar bütünlükleri belirlendi. Elde ettiğimiz veriler sonucunda, Grup I'e göre, Grup II'de serum ALT seviyelerinde bir artış gözlenirken LDH seviyesinde bir azalma tespit edildi. Karaciğer kaspaz 3 aktiviteleri gruplar arasında farklı bulunmadı. Alkol grubu olan Grup II'ye ait sitokrom c oksidaz aktivitesinin, kontrol grubuna göre belirgin biçimde azaldığı tespit edildi. Grup II'de mitokondrial transmembran potansiyeli düşük bulundu. EPS uygulanan gruplarda ise iç zar yükünde, Grup II'ye göre istatistiksel olarak anlamlı artmalar gözlendi (p<0.05). Alkol grubu karaciğer hepatositlerinde dejenerasyon, sinüzoidal alanlarda genişlemeler gözlendi. 50 mg/kg uygulanan EPS dozunda bu bulgular minimal düzeyde belirlendi. Elektron mikroskobu değerlendirmelerinde Grup II'de mitokondride bozulmalar, yağlanma ve endoplazmik retikulumda şişme tespit edildi. 50 mg/kg uygulanan EPS dozunda ise kısmi olarak korunduğu görüldü. Çalışmamız sonucunda Coprinus comatus'un 50 mg/kg dozunun alkole bağlı karaciğer hasarını tedavi edici etkisi olduğunu söylemek mümkündür.