Sekizinci sınıf öğrencilerinin özdeşlikler ve çarpanlara ayırma konusuna yönelik kavramsal ve işlemsel anlama süreçlerinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İNCİ ÜNLÜER
Danışman: AYTAÇ KURTULUŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmada amaç, özdeşlikler ve çarpanlara ayırma konusuna yönelik, 5E öğretim modeline dayalı hazırlanan ders planları ile sekizinci sınıf öğrencilerinin kavramsal ve işlemsel anlama süreçlerini incelemektir. Yöntem: Nitel araştırma desenine sahip olan bu çalışmada, öğretim deneyi modeli kullanılmıştır. Araştırma, 2017-2018 eğitim-öğretim yılı İstanbul ilinde bulunan bir devlet ortaokulunda öğrenim gören 20 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Bu öğrencilerin matematik başarı düzeyleri yüksek, orta ve düşük olmak üzere heterojen bir yapıdadır. Öğrencilerin özdeşlikler ve çarpanlara ayırma konusuna yönelik ön bilgi ve becerilerini belirlemek için hazırbulunuşluk testi uygulanmıştır. Bu testten elde edilen verilere göre özdeşlikler ve çarpanlara ayırma konusuna yönelik öğrencilerin kavramsal ve işlemsel anlama süreçlerini incelenmek amacıyla üç farklı ders planı tasarlanmıştır. Öğretim deneyi sürecinde araştırmacının gözlem notları, hazırbulunuşluk testi, etkinlik kağıtları ve çalışma yaprakları ile veriler toplanmıştır. 12 ders saati süren öğretim deneyi sonrasında elde edilen veriler betimsel analiz tekniği kullanılarak incelenmiştir. Bulgular: Hazırbulunuşluk testinden, öğrencilerin 6. ve 7. sınıfta gördükleri cebirsel ifadeler konusuna yönelik işlemsel bilgilerini yeterli şekilde ifade edebildikleri; ancak kavramsal bilgilerinde eksiklikler olduğu belirlenmiştir. Elde edilen verilere göre, 5E öğretim modeli kapsamında hazırlanan ders planları süresince yapılan değerlendirmelerde, öğrenciler özdeşlikler ve çarpanlara ayırma konusunun alt kazanımlarında kavramsal ve işlemsel bilgilerinde yeterlilik kazanmışlardır. Bununla birlikte bazı öğrencilerin (a-b)² özdeşliğinin işlemsel ve kavramsal anlamalarında, a²-b² özdeşliğinin ise işlemsel anlamalarında eksiklikleri olduğu görülmüştür. Öğretim deneyinin esnek yapısından dolayı öğrencilerin anlama süreçlerine göre ders planlarında yapılan değişiklikler ile konuya dair kavramsal ve işlemsel anlama süreçlerinde ilerlemeler olduğu gözlenmiştir. Sonuç ve Öneriler: Öğretim deneyi sürecinde, tüm öğrenciler özdeşlik kavramını kendileri oluşturmuş, denklem ile özdeşlik arasındaki farkı belirleyebilmiş, (a+b)² özdeşliğini hem modellemeler yaparak hem de özdeşliğin kurallarını kullanarak kavramsal ve işlemsel olarak anlamışlardır. Bunun yanında öğrencilerin %25'i (a-b)² özdeşliğinde, modelleme oluşturamadığı ve özdeşliğin kuralını uygularken işlem hataları yaptığı, dolayısıyla kavramsal ve işlemsel anlamalarında eksikliklerin olduğu, öğrencilerin %20'sinin ise a²-b² özdeşliğinin kuralını kullanarak çarpanlarına ulaşamadığı; işlemsel anlamalarında eksiklikler olduğu belirlenmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgulara bağlı olarak öneriler verilmiştir. Anahtar kelimeler: Kavramsal anlama, işlemsel anlama, cebir, özdeşlik, 5E öğrenme modeli.