1990 Sonrası Türkiye'de Çağdaş Sanat Üretimlerinde Giysi
Tezin Türü: Sanatta Yeterlik
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Sanat ve Tasarım , Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Merve BURGAZLI
Danışman: Nazire Müge Selçuk
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma giyim eşyası olarak ele alınan giysinin 1990 sonrası Türkiye çağdaş sanat uygulamalarında sanat nesnesi biçiminde kullanılması incelemektedir. Çağdaş sanatçılar tarafından giyim eşyaları, sanat uygulamalarında pek çok farklı kavramı temsil etmek ve anımsatmak için kullanılmıştır. Giyim eşyaları, bazen bir sanat eserinin tamamı, bazen bir bileşeni veya parçası olmuştur. Günümüz sanatının kökleri incelendiğinde, sanatçıların tarih boyunca zamanın ruhu ile dinamik ilişkisine ulaşılmaktadır. Aydınlanma Çağı'ndan, Postmodern sanat uygulamalarına kadar bazı sanatçılar; dönüşüm, başkalaşım olarak adlandırılan olayları, eserlerine etkili biçimde yansıtmış, çağının ilerisinde uygulamalar yapmıştır. Türkiye tarihinde toplumsal, ekonomik ve politik anlamda önemli dönemeçlerin izi sürülerek 1990 yılı sanatına yön veren gelişmelerin kültürel, ideolojik ve ekonomik anlamda karmaşık ve birbiri ardına gerçekleşen değişimlerle tanımlanmaktadır. Bu anlamda gelişmeler sanat sahnesinde de karşılık bulmuş sanat uygulamaları, mekânları, yapıtları belirgin biçimde farklılaşmıştır. Bu süreç içerisinde birey ile bütünleşik ilişkisi bağlamında ele alınan giyim eşyaları çeşitli anlamların taşıyıcısı konumunda kullanılmıştır. Bu çalışmanın amacı sanatçıların, sanat nesnesi konumunda giysi kullanımında gizli kalmış/açıklanmamış anlamları ortaya çıkarabilmektir. Çalışma nitel araştırma deseni olan gömülü teori yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma evreninde, 1990 ve sonrasında yapıtlarında giysi kullanan altı sanatçı ile görüşmeler tamamlanmıştır. Çalışmaya katkı sağlamayı kabul eden; Burak Delier, Canan, Gülsün Karamustafa, Neriman Polat, Nezaket Ekici ve Nilbar Güreş ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş ve gömülü teori desenine uygun MaxQDA 22 programında analizleri yapılmıştır. Analiz süreci sonunda, tüketim kültürünün etkisi, iletişim aracı, iktidar ve politika nesnesi, kimlik ifade nesnesi, benlikle eşdeğer nesne, maddi kültür nesnesi olmak üzere altı tema ve bu temalardan edinilen iki paralel temaya ulaşılmıştır. Bununla birlikte sanatçıların giysi nesnesi kullanım reflekslerini, sebeplerini ve yönelimlerini açıklayabilecek süreç tanımı yapılmıştır.