ChatGPT üretken yapay zekâ aracının matematik eğitiminde kullanılan farklı türdeki problemleri çözme performansının incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İLAYDA TÜRK KILINÇ
Danışman: EMRE EV ÇİMEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Araştırmanın amacı matematik eğitiminde kullanılan dört farklı türdeki (rutin, rutin olmayan, eksik ve gereksiz/fazla veri içeren problemlerde ChatGPT üretken yapay zeka aracının çözüm performansını incelemektir. Yöntem: Bu araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. Bu bağlamda ChatGPT' ye yöneltilen matematiksel problemler ve çözümleriyle ilgili var olan durumun belirtilmesi için bu desenin kullanılması tercih edilmiştir. Araştırmada dört farklı türde (rutin, rutin olmayan, eksik ve gereksiz/fazla veri içeren) beşer adet olmak üzere toplam 20 problem verilerin toplanması için kullanılmıştır. Araştırmada metin tabanlı ücretsiz bir yapay zeka aracı olan ChatGPT 5.0 aracı ile gerçekleştirilmiştir. ChatGPT' ye yöneltilen farklı problem türlerindeki sorulara verilen yanıtlar kayıt altına alınmış ve dokümanlar içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Problem çözümleri, belirli kriterler temel alınarak; yaklaşım ve işlem doğruluğu ile açıklama ve yorumların uygunluğu açısından değerlendirilmiştir. Araştırmacı ve matematik eğitimi uzmanı tarafından toplam 20 probleme verilen yanıtlar ayrıntılı biçimde analiz edilerek bulgular oluşturulmuştur. Bulgular: ChatGPT-5.0 üretken yapay zekâ aracının rutin problemlerin çözümlerinin hepsinde doğru yanıtlar verdiği, rutin olmayan beş problemin bir tanesi için doğru işlem ve gerçekçi yorum sunduğu, diğerlerinde ise gerçek hayat ile ilişkilendirmeden çözümler ürettiği görülmüştür. ChatGPT 5.0 üretken yapay zekâ aracı eksik veri içeren problemlerin ikisinde doğru yanıt, üç problemde yanlış yanıt vermiştir. Gereksiz veri içeren problemlerin birinde gereksiz veriyi belirterek doğru yanıt verdiği, diğer problemlerde ise gereksiz veriyi belirtmeden doğru sonuca ulaştığı bulgusuna ulaşılmıştır. Sonuç ve Öneriler: Araştırmanın sonucunda ChatGPT'nin rutin problemlerin çözümünde doğru yanıtlar verdiği fakat rutin olmayan problemlerde ise, gerçek yaşam ilişkisi kurarak istenilen performansı gösteremediği görülmüştür. Eksik veri içeren problemlerin çözümünde eksik veriyi belirtme konusunda sınırlı kaldığı belirlenmiştir. Gereksiz veri içeren problemlerde çoğunlukla gereksiz veriyi belirtmeden çözüm performansı sergilediği sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışma, ChatGPT üretken yapay zekâ aracı kullanılarak dört farklı problem türünde toplam 20 problem üzerinden yürütülmüştür. Benzer araştırmalar, problem sayısı artırılarak, tek bir problem türüne odaklanılarak ya da farklı problem türleri ele alınarak genişletilebilir. Ayrıca güncel yapay zekâ sürümleri veya farklı üretken yapay zekâ araçları kullanılarak problemlere verilen yanıtların performansı karşılaştırmalı olarak incelenebilir.