Farklı ortamlardan izole edilen mikroorganizmalarla poliaromatik hidrokarbonların degredasyonu

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DİLARA ULUSOY

Danışman: Cansu Filik İşçen

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Polisiklik aromatik hidrokarbonlar (PAH) kullanımı sırasında yapılan ihmal ve hatalar sonucunda, petrolün dökülmesiyle ve fosil yakıtların tamamen yanmadan atılmalarıyla çevreye bırakılan toksik, mutajen ve kanserojen bileşiklerdir. PAH'ların çevrede birikmeleri ve uzun süre kalmaları çevreyi ve biyolojik dengeyi etkilemektedir. PAH'ların çevreden uzaklaştırılmasında, biyodegradasyon en önemli ve en temel mekanizmadır. Mikroorganizmalar tarafından çeşitli kimyasal bileşikler enerji ve karbon kaynağı olarak kullanılarak farklı biyolojik ürünlere dönüştürülmektedir. Bu çalışmada Sinop ve Ayancık İstefan Limanından alınan su ve toprak örneklerinden bakteri izolasyonu yapılmıştır Yapılan izolasyon çalışmaları sonucunda 46 izolat arasından 3 izolatın degradasyon yeteneğinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Farklı piren konsantrasyonlarında belirlenen 3 izolat arasında en iyi üreme gösteren 13 numaralı izolat seçilmiş ve 80 ppm'lik piren konsantrasyonunda %73 oranında biyodegradasyon oranı bulunmuştur. 16S rRNA dizi analizi sonuçlarına göre bu izolatın, Pseudomonas hydrolytica olduğu belirlenmiştir. Bu tür ile birlikte, taguchi metodu kullanılarak optimizasyon çalışmaları yapılmıştır. Biyodegradasyon üzerine etki eden düzeylerin sıcaklık, pH ve tuzluluk olduğu; en iyi biyodegradasyon oranı olarak sıcaklık değerinin 31oC, pH'ın 6, piren konsantrasyonunun 1g/L ve tuzluluk oranının da 0,1g/L olduğu belirlenmiştir. Pirenin kesikli reaktörde anaerobik arıtılabilirlik çalışmaları sonucu, farklı ortamlardan alınan çamur örnekleriyle 20 ve 40 ppm piren içeren ortamda yüksek KOİ giderimi elde edilmiştir. Bu örneklerle yapılan toksisite testi sonucunda 20 ve 40 ppm'lik piren konsantrasyonunda arıtım sonrası toksik etkinin azaldığı görülmüştür. Sonuç olarak, biyodegradasyon yeteneğine sahip mikroorganizmalar kullanılarak çevrede problem oluşturan PAH'ların ortadan kaldırılması ve kirliliğin azaltılması, PAH'ların biyoremediasyon çalışmaları için potansiyel oluşturmaktadır.