Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi hastanesi sağlık çalışanlarının kanser taramaları hakkında bilgidüzeyinin, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE ŞANLI
Danışman: Pınar Yıldız
Özet:
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sağlık Çalışanlarının Kanser
Taramaları Hakkında Bilgi Düzeyinin, Tutum ve Davranışlarının
Değerlendirilmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi İç
Hastalıkları Anabilim Dalı Tıpta Uzmanlık Tezi, Eskişehir, 2023. Kanser, dünya
genelinde ölüm sebeplerinin en sık 2. nedeni olup insidansı yıllara göre artış
göstermekedir.2018 yılında Türkiye’de 421.164 ölüm görülürken bunların %19,7 sini
kanserler oluşturmaktadır. Ülkemizde; sıklığı, mortalite ve morbidite hızı, sosyal ve
ekonomik yük açısından önemli bir halk sağlığı sorunu haline gelmiştir. Sağlık
çalışanları, bu konuda kritik önem taşımakta olup çalışmamızda Eskişehir Osmangazi
Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi sağlık çalışanlarının Ulusal Kanser Tarama
Programıyla ilgili bilgi düzeylerini ve bu programlardan faydalanma durumlarına etki
eden özellikleri tespit etmek amaçlanmıştır. Çalışmamıza 209’u kadın 109’u erkek
cinsiyette olmak üzere toplam 318 sağlık çalışanı dahil edilmiş, katılımcılardan
%30,2’si kanser taraması yaptırdığını bildirirken; en sık kullanılan tarama yöntemleri
olarak %31,8’i Kendi Kendine Meme Muayenesi, %15,6’sı doktor muayenesi,
%13,2’si meme USG yaptırdığını belirtmiştir. Çalışmamızda Kanser Bilgi Yükü Ölçek
puan ortalaması 17,59±4,51 hesaplanmış olup sigara kullanımı, alkol tüketimi olan,
kanser tarama yöntemleri hakkında bilgi almayan ve kanser taraması yaptırmayan
katılımcıların Kanser Bilgi Yükü Ölçek puanı daha yüksek tespit edilmiştir.
Çalışmamızda Kanser Taramalarına Yönelik Tutum Ölçeği puan ortalaması
95.93±12.27 hesaplanmış olup kadın cinsiyetin, öğrenim durumunu doktora olarak
bildiren, hekim tanılı herhangi bir kanser tanısı olan, kanser tarama yöntemleri
hakkında bilgi aldığını, doktoru tarafından kanser taraması önerildiğini ve kanser
taraması yaptırdığını belirten katılımcıların Kanser Taramalarına Yönelik Tutum
Ölçek’inden aldıkları puan daha yüksek saptanmıştır. Çalışmamızda Sağlık Algısı
Ölçeği puan ortalaması 50.11±7.60 hesaplanmış ve Kanser Taramalarına Yönelik
Tutum Ölçeği puanı ile Sağlık Algısı Ölçeği puanı arasında pozitif yönlü orta düzeyli
anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Sonuç olarak halkın eğitimi ve yönlendirilmesinde
önemli role sahip sağlık çalışanlarının tarama testlerine istenilen düzeyde katılım
göstermedikleri saptanmıştır.