Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HÜLYA GÖRGÜLÜ
Danışman: Derya Kılıçoğlu
Özet:
Amaç: AraĢtırmanın amacı Afyonkarahisar il merkezindeki liselerde görev yapan öğretmenlerin algılanan örgütsel destek, örgütsel adalet, örgütsel sinizm, örgütsel bağlılık ve iĢ doyumu algıları arasındaki yapısal iliĢkileri belirleyen teorik modelleri test etmektir. Bu amaçla örgütsel adalet, örgütsel destek, örgütsel sinizm, örgütsel bağlılık ve iĢ doyumu değiĢkenlerine ait alanyazından yararlanılarak geliĢtirilen iki model test edilmiĢtir. Yöntem: AraĢtırmanın evrenini 2020-2021 eğitim öğretim yılında Afyonkarahisar il merkezindeki 32 lisede görev yapan 1218 öğretmen oluĢturmaktadır. AraĢtırmanın örneklem grubu tabakalı örnekleme yöntemi ile belirlenmiĢ 18 farklı okulda çalıĢan 353 öğretmendir. AraĢtırmanın verileri Algılanan Örgütsel Destek Ölçeği, Örgütsel Adalet Ölçeği, Örgütsel Sinizm Ölçeği, Örgütsel Bağlılık Ölçeği ve ĠĢ doyumu Ölçeği ile toplanmıĢtır. Verilerin çözümlenmesinde korelasyon, ölçeklerin yapı geçerliklerinin belirlenmesinde doğrulayıcı faktör analizi ve oluĢturulan yapısal eĢitlik modellerin test edilmesinde Path analizinden yararlanılmıĢtır. Bulgular: Öğretmenlerin örgütsel destek algıları ve örgütsel adalet algılarının örgütsel sinizm algılarını, örgütsel sinizm algılarının örgütsel bağlılık algılarını ve örgütsel bağlılık algılarının da iĢ doyumlarını etkilediği varsayımıyla oluĢturulan birinci modelin uyum iyiliği değerleri bu modelin kabul edilebilir bir model olmadığını gösterdiğinden dolayı birinci modelde oluĢturulan yapıdan vazgeçilmiĢtir. Öğretmenlerin örgütsel adalet ve örgütsel destek algılarının örgütsel sinizm algılarını etkilediği; örgütsel sinizm algılarının da örgütsel bağlılık ve iĢ doyumu algılarını etkilediği varsayımına dayanan ikinci modelin doğrulanması neticesinde öğretmenlerin örgütsel destek ve örgütsel adalet algılarının örgütsel sinizm algılarını olumsuz yönde etkilediği, örgütsel sinizm algılarının da örgütsel bağlılık ve iĢ doyumu algılarını olumsuz yönde etkilediği 2 sonucuna ulaĢılmıĢtır. Ayrıca öğretmenlerin örgütsel destek ve örgütsel adalet algıları örgütsel sinizm algıları üzerinden örgütsel bağlılık ve iĢ doyumu algılarını olumlu yönde etkilediği görülmüĢtür. Sonuç ve Öneriler: AraĢtırma sonucunda öğretmenlerin örgütsel destek ve örgütsel adalet algılarının örgütsel sinizm algıları üzerinden örgütsel bağlılık ve iĢ doyum düzeylerine katkı sağladığı görülmüĢtür. Öğretmenlerin örgütsel destek ve örgütsel adalet algılarının yüksek olması örgütsel sinizm düzeylerinin azalmasına dolayısıyla da örgütsel bağlılık ve iĢ doyum düzeylerinin yükselmesine neden olmaktadır. Bu bağlamda okul yöneticilerinin öğretmenlere destekleyici ve adaletli bir çalıĢma ortamı sağlaması öğretmenlerin daha az örgütsel sinizm yaĢamalarına dolayısıyla da kurumlarına daha fazla bağlılık duymalarına ve yaptıkları iĢten yüksek doyum elde etmeleri açısından önemlidir. Bu nedenle okul müdürleri adil bir çalıĢma ortamı oluĢturmalı, okuldaki görev ve sorumluluklar öğretmenlere eĢit paylaĢtırılmalıdır. Ayrıca okul müdürleri öğretmenlerin okula katkılarını önemsemeli, olumlu davranıĢlarını takdir etmeli ve öğretmenlere destekleyici bir çalıĢma ortamı sunmalıdır.