Domates Bitkisinde Peroksidaz Enziminin Oksidatif Strese Bağlı Değişiminin Moleküler Düzeyde İncelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Bitkisel Biyoteknoloji Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Nermin Tuğçe TAÇYILDIZ

Danışman: Ece Turhan

Özet:

Domates bitkisinde peroksidaz (POX) enziminin oksidatif strese bağlı değişiminin moleküler düzeyde incelendiği bu çalışmada; Durinta ve Gülpembe çeşitleri kullanılmıştır. Çeşitlere ait fideler torf:perlit (1:1) içeren viyollerde 25/18°C (gündüz/gece) ve %60-65 nem, 16 saat aydınlık/8 saat karanlık olacak şekilde ayarlanmış kontrollü serada yetiştirilmiştir. İki aşamadan oluşan bu çalışmanın birinci aşamasında hangi hidrojen peroksit (H2O2) konsantrasyonunun domates çeşitlerinde oksidatif stresi indüklediği belirlenmiştir. İkinci aşamada ise, 1250 ppm H2O2 konsantrasyonu ile teşvik edilen oksidatif stresin POX enzimi üzerine etkileri moleküler düzeyde incelenmiştir. Bu amaçla; fideler 5- 6 yapraklı dönemde iken H2O2 (%30'luk) arka arkaya üç gün boyunca sabah saatlerinde günde 1 kez olmak yapraktan spreyleme yapılmıştır. Kontrol bitkilerine ise aynı yöntemle saf su uygulanmıştır. Analizlerde kullanılmak üzere yaprak örnekleri uygulamanın 48. ve 72. saatlerinde alınmıştır. Sonuçlar, H2O2 uygulamalarının her iki domates çeşitinde de H2O2 miktarını arttırdığını göstermiştir. Her iki çeşitte tüm asidik POX (POX1, POX2, POX3, POX4) bant yoğunluklarının 48.saat sonunda daha yüksek olduğu, bazik POX1 bant yoğunluğunun ise her iki örnekleme periyodunda 1250 ppm uygulamasında arttığı gözlenmiştir. Hidrojen peroksit uygulamasının ortalama çözünür POX ve hücre duvarı POX aktivitesini arttırdığı tespit edilmiştir. Gülpembe çeşidinde POX3 geninin; sinyal iletim yollarında, Durinta çeşidinde ise, ROS’ların temizlenmesinde rol oynayabileceği sonucuna varılmıştır.