Hasta odalarında enerji performansının optimizasyonu: mekânsal düzen ve yapı kabuğu parametrelerinin simülasyon tabanlı analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞENUR NİĞDELİOĞLU
Danışman: BAŞAK GÜÇYETER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Küresel ölçekte artan enerji talebi, sürdürülebilirlik gereklilikleri ve karbon yoğun işleyişe bağlı kısıtlar, inşaat sektöründe enerji tüketiminin daha ayrıntılı izlenmesini ve yönetilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda, enerji performansının artırılması ve karbon salımlarının azaltılması kritik araştırma alanları hâline gelmiştir. Literatürde binaların enerji tüketim profilleri, istatistiksel modelleme, simülasyonlar, deneysel analizler ve sayısal yöntemler aracılığıyla kapsamlı biçimde incelenmektedir. Ancak, mevcut çalışmaların önemli bir bölümü, operasyonel yapıları görece daha yalın olan konut ve ofis binalarına odaklanmaktadır. Buna karşılık, işlevsel çeşitlilik, yüksek iç yükler ve sürekli değişen operasyonel gereksinimler nedeniyle karmaşık bir karakter sergileyen terminal binaları, hastaneler, oteller ve alış-veriş merkezlerine yönelik araştırmalar sınırlı kalmaktadır. Bu çalışma, söz konusu literatür boşluğunu ele alarak hastane binalarında enerji tüketiminin simülasyon temelli yöntemlerle değerlendirilmesine odaklanmaktadır. Bu kapsamda, mekânsal düzenin ve yapı kabuğu tasarım stratejilerinin bina enerji performansı üzerindeki etkileri aydınlatma, havalandırma, ısıtma ve soğutma yükleri özelinde analiz edilmiştir. Araştırmada, Türkiye'de bulunan temsili bir hastane binası vaka çalışması olarak seçilmiş ve Ankara ili iklim koşulları referans alınmıştır. Bina DesignBuilder yazılımı kullanılarak modellenmiş ve enerji performansı EnergyPlus motoru üzerinden hesaplanmıştır. Elde edilen nicel veri sonuçları, hastane binasında low-e cam ve %40 saydamlık oranına sahip olduğu durumda %29,1 tasarruf sağlandığını; mekânsal düzen açısından ise koridorla tamponlanmış oda kurgusunun, doğrudan cepheye açılan odalara göre enerji performansında yaklaşık %40'a oranında iyileşme sağladığını ortaya koymuştur. Bu araştırma, mekânsal düzen kararlarını simülasyonla elde edilen enerji performansı göstergeleriyle ilişkilendirerek karmaşık bina enerji sistemleri literatürüne katkı sağlamaktadır. Aynı zamanda hastane binaları için daha sürdürülebilir veri odaklı tasarım yaklaşımlarının geliştirilmesine yönelik analitik bir çerçeve sunmaktadır.