Akademik entelektüel liderlik, örgütsel destek ve örgütsel vatandaşlık arasındaki ilişkinin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, YÜKSEKÖĞRETİMİN YÖNETİMİ VE POLİTİKASI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATMA DEMİR

Danışman: GÖKHAN KILIÇOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın temel amacı, yükseköğretim kurumlarında görev yapan öğretim elemanlarının akademik entelektüel liderlik algılarının, onların örgütsel destek ve örgütsel vatandaşlık algılarını etkilediği şeklinde oluşturulan teorik modeli test etmektir. Bu genel amaç doğrultusunda öğretim elemanlarının akademik entelektüel liderlik algılarının, onların örgütsel destek ve örgütsel vatandaşlık algılarını etkileyip etkilemediği sınanmıştır. Yöntem: Araştırma, üç temel değişken arasında bir neden-sonuç ilişkisi olduğundan ilişkisel bir desende tasarlanmıştır. Test edilecek modelde değişkenler arasında neden-sonuç ilişkilerini ortaya koyacak modelin bağımlı (örgütsel destek ve örgütsel vatandaşlık) ve bağımsız değişkenleri (akademik entellektüel liderlik) tespit edilmiştir. Araştırma evrenini, 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Türkiye'nin çeşitli bölgelerinde birbirinden farklı üniversitelerde görev yapan öğretim elemanları oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini, İç Anadolu, Ege, Karadeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinden kolay örnekleme ile seçilen 13 üniversitede görev yapan 731 öğretim elemanı oluşturmaktadır. Araştırma verileri Akademik Entelektüel Liderlik Ölçeği, Algılanan Örgütsel Destek Ölçeği ve Örgütsel Vatandaşlık Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin çözümlenmesinde korelasyon, ölçeklerin yapı geçerliliklerinin sağlanmasında doğrulayıcı faktör analizi ve yapısal eşitlik modelinin test edilmesinde Path analizinden yararlanılmıştır. Bulgular: Öğretim elemanlarının akademik entelektüel liderlik algılarının örgütsel destek ve örgütsel vatandaşlık algılarını doğrudan etkilemesiyle oluşturulan Model'in uyum iyiliği değerleri, ölçme modelinin kabul edilebilir bir model olduğunu göstermektedir. Öğretim elemanlarının akademik entelektüel liderlik algılarının doğrudan örgütsel destek ve örgütsel vatandaşlık algılarını olumlu yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç ve Öneriler: Öğretim elemanlarının yükseköğretim kurumlarında akademik entelektüel liderlik rolleri üstlenmeleri, onların örgütsel destek algılarını ve kuruma aidiyet hislerine arttırarak örgütsel vatandaşlık davranışları sergilemelerini olumlu yönde etkilemektedir. Bu bakımdan yükseköğretim kurumlarında yeni akademik entelektüel liderlerin ortaya çıkabilmesi, öğretim elemanlarının bir lider olarak gelişimlerinin desteklenmesi ve yükseköğretim kurumunun mevcut akademik entelektüel liderlik kapasitesinin geliştirilmesi için akademik entelektüel liderlerin sahip oldukları otoriteyi kurumdaki diğer çalışanlara bırakması, iş birliğini ve grup süreçlerini desteklemesi önerilebilir. Anahtar kelimeler: Liderlik, Entelektüel liderlik, Akademik entelektüel liderlik, Algılanan örgütsel destek, Örgütsel vatandaşlık