İLKÖĞRETİM 8. SINIF MATEMATİK DERS KİTABININ ZİHNİN GEOMETRİK ALIŞKANLIKLARI AÇISINDAN İNCELENMESİ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Matematik Eğitimi Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESMA NUR ŞAHİNTEPE

Danışman: Aytaç Kurtuluş

Özet:

Amaç: Bu tezde, 8.sınıf Matematik ders kitaplarında yer alan matematiksel görevlerin Zihnin Geometrik AlıĢkanlıklarına (ZGA) göre incelenmesi amaçlanmıĢtır. Tez çalıĢmasında 2019-2020 eğitim öğretim yılında Eğitim BiliĢim Ağı(EBA) ‟ndan temin edilen iki adet MEB yayınevi matematik ders kitabındaki geometri ve ölçme öğrenme alanında yer alan üçgenler, eĢlik ve benzerlik, dönüĢüm geometrisi ve geometrik cisimler alt öğrenme alanlarındaki matematiksel görevlerin ZGA‟nın hangilerini kazandırabileceğinin tespit edilmesi amaçlanmıĢtır. Yöntem: AraĢtırmada, nitel araĢtırma yöntemlerinden doküman incelemesi yöntemi kullanılmıĢtır. AraĢtırma verileri Driscoll vd. (2008) ZGA çatısı altındaki iliĢkilendirme, genelleme, değiĢmezleri araĢtırma ile keĢif ve yansıtma alıĢkanlıklarına göre betimsel olarak analiz edilmiĢtir. Bulgular: AraĢtırmada ulaĢılan bulgulara göre üçgenler alt öğrenme alanındaki matematiksel görevlerin tüm kitaplarda iliĢkilendirme ve genelleme alıĢkanlıklarını kazandırabileceği tespit edilmiĢtir. Ağırlıklı olarak genelleme alıĢkanlığını kazandırmaya yönelik olduğu görülmüĢtür. Tüm kitaplarda eĢlik ve benzerlik alt öğrenme alanındaki matematiksel görevlerin iliĢkilendirme, genelleme ve değiĢmezleri araĢtırma alıĢkanlıklarını kazandırabileceği tespit edilmiĢtir. Kitapların birinde matematiksel görevlerin ağırlıklı olarak iliĢkilendirme ve genelleme, diğer kitabın ise genelleme alıĢkanlığını kazandırmaya yönelik olduğu görülmüĢtür. Her iki kitapta hem dönüĢüm geometrisi hem de geometrik cisimler alt öğrenme alanındaki matematiksel görevlerin tüm alıĢkanlıkları kazandırabileceği belirlenmesine rağmen dönüĢüm geometrisi alt öğrenme alanında ağırlıklı olarak değiĢmezleri araĢtırma alıĢkanlığını kazandırmaya yönelik görevler yer alırken geometrik cisimler alt öğrenme alanında ağırlıklı olarak değiĢmezleri araĢtırma ve genelleme alıĢkanlıklarını kazandırmaya yönelik olduğu tespit edilmiĢtir. 2 Sonuç ve Öneriler: Her iki kitapta üçgenler alt öğrenme alanındaki matematiksel görevlerde değiĢmezleri araĢtırma ile keĢif ve yansıtma, eĢlik ve benzerlik alt öğrenme alanındaki matematiksel görevlerde keĢif ve yansıtma alıĢkanlığını kazandırabilecek herhangi bir matematiksel görev bulunmamıĢtır. Öğrencilerin geometrik düĢünme becerilerinin geliĢtirilmesi için değiĢmezleri araĢtırma ile keĢif ve yansıtma alıĢkanlıklarını kazandırabilecek matematiksel görevlerin eklenmesi önerilmektedir. DönüĢüm geometrisi ve geometrik cisimler alt öğrenme alanında tüm alıĢkanlıkları kazandırabilecek matematiksel görevler tespit edilmiĢtir. Üçgenler, eĢlik ve benzerlik, dönüĢüm geometrisi ve geometrik cisimler alt öğrenme alanındaki matematiksel görevlerin sayıca arttırılmasının ZGA‟ların kalıcılığını sağlayacağı düĢünülmektedir.