Erkeğe ve kadına yönelik Namus Algısı Ölçekleri'nin geliştirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BUSE SÖĞÜT

Danışman: Elif Gürsoy

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Başlık: Erkeğe ve Kadına Yönelik Namus Algısı Ölçekleri'nin Geliştirilmesi Amaç: Araştırmanın amacı, toplumdaki 18-65 yaş arası bireylerin kadına ve erkeğe yönelik namus algısını belirleyen geçerli ve güvenilir ölçme araçlarını geliştirmektir. Yöntem: Literatür taramaları ve araştırmacıların deneyimleri ile oluşturulan 142 madde havuzu etik kurulun önerisi, uzman görüşleri ile 60 madde havuzuna indirgenmiş, iç tutarlılığı incelenmiş ve 12 uzman görüşü alınarak 45'e düşürülmüştür. İlk pilot uygulama 91 katılımcıyla, ikinci pilot uygulama ise kapsam geçerliliği sonrası kalan 33 algı ifadesiyle 54 katılımcıyla yapılmıştır. Yapılan analizler sonucu kalan 29 algı ifadesiyle veri toplanmıştır. Araştırmanın evrenini Türkiye'nin 7 bölgesinin her birinden rastgele belirlenen bir ilden basit rastgele örnekleme yöntemiyle seçilen 673 katılımcı oluşturmuştur. Veriler Aralık 2023-Ocak 2024 tarihleri arasında "Genel Bilgi Formu", ''Bilgilendirilmiş Gönüllü Olur Formu'' ve "Namus Algısı Ölçeği (NAÖ)" kullanılarak online olarak toplanmıştır. Veriler tanımlayıcı istatistiksel metotları ve SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 25.0 ve AMOS 21 programında analiz edilmiştir. Bulgular: Erkeğe ve kadına yönelik namus algısı ifade ve alt boyutlarının faktör analizi ve cronbach alfa puanlamalarında farklılaşmalar görülmüştür. Bu nedenle ''Namus Algısı Ölçeği'', ''Kadına Yönelik Namus Algısı Ölçeği'' ve ''Erkeğe Yönelik Namus Algısı Ölçeği'' olarak ayrılmıştır. Yapı geçerliliğini ölçmek için açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi yapılarak ölçeklerin iki alt boyutlu yapıya sahip olduğu belirlenerek doğrulanmıştır. Kadına Yönelik Namus Algısı Ölçeği'nin cronbach alfa güvenilirlik katsayısı α=0,934, Erkeğe Yönelik Namus Algısı Ölçeği'nin cronbach alfa güvenilirlik katsayısı α=0,849 olarak hesaplanmıştır. Sonuç: Geliştirilen ''Erkeğe ve Kadına Yönelik Namus Algısı Ölçekleri' geçerli ve güvenilirdir.