Türkiye Kömür İşletmeleri arası rekabetsellik

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MADEN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2009

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEYHAN ÇUBUKCU

Danışman: ADNAN KONUK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde sermayenin küreselleşmesi, ülkeler ve işletmeler arası rekabetselliği doğurmuştur. En basit ifade ile rekabetsellik, başarılı olma yarışıdır. Enerji ise yaşamın vazgeçilmezi olarak, her zaman çağdaşlaşan Dünya'nın başlıca sorunu olmuştur. Enerji konusunda rekabetsellik, bir ülke için en önemli ifadelerden birisi haline gelmiştir.Bu çalışmada en güvenilir, ekonomik fosil enerji kaynaklarından olan linyit üzerine çalışılmıştır. Çalışmanın amacı, Türkiye Kömür İşletmeleri (TKİ) kurumuna ait, sekiz adet işletmenin rekabetselliğinin incelenmesi ve rekabetsellikte etkili faktörlerin belirlenmesidir. Çalışmada öncelikle panel veri regresyon analizi yöntemi kullanılarak TKİ işletmelerinin tamamındaki üretim için geçerli olan genel üretim modeli oluşturulmuş ve TKİ linyit üretiminde etkili olan üretim faktörleri de belirlenmiştir.Rekabetsellik ölçümü için anahtar değer kavramı oluşturulmuştur. Anahtar değer, işletmeler için, TKİ üretim modeli ile tahminlenen üretim miktarı ile gerçekleşen üretimlerin farklarına dayanır. Anahtar değerin temeli, TKİ genel üretim modelidir. İşletmelerin anahtar değerlerine göre, işletmeler arasında bir rekabetsellik sıralaması elde edilmiştir. Ardından işletmelerin rekabetsellik sıralamasında etkili olabileceği düşünülen, üretim ile ilgili ve linyitlerin kalite özellikleri ile ilgili faktörler belirlenmiş ve rekabetsellikteki etkililikleri, korelasyon analizleri ile araştırılmıştır.Analizler sonucunda TKİ'ye ait olan işletmelerin rekabetselliğinin belirlenmesinde termik satış oranlarının ve işletmelerin rezervlerinin etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler: TKİ, panel veri analizi, rekabetsellik