Türkiye'de 1930-1950 dönemindeki mimari yarışmalar ve ideoloji


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Mimarlık, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2005

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ERDİNÇ KOLCU

Danışman: Ayşen Öztürk

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ivÖZETBu araştırmanın konusu; Tek Partili dönemde Türkiye'de açılan mimari yarışmalararacılığıyla, Türkiye'deki mimarlık ortamının incelenmesidir. Amaç; yarışmaların,ideolojiyle ilişkisi üzerinden, sosyal yaşamın yeni biçimlerini araştırmaktır.Bunun için benimsenen yöntem şu olmuştur: Toplumsal bir kabuk niteliğindekiideoloji kavramının, yaşamın en belirgin örgütleyicisi olduğu saptanmıştır. Tek Partilidönemde, sosyal yaşamın belirleyicileri niteliğindeki Halkevleri'nin analizi üzerindedurulmaktadır. Sosyal yaşam, Halkevleri ve mimari yarışmalar arasında kurulan ilişki,Bursa Halkevi Mimari Proje Yarışması üzerinden incelenmektedir.lk bölümde Türkiye Cumhuriyeti'nin benimsediği ideolojiyle, mimari yarışmalararasındaki ilişki incelenmiştir. Yöneticilerin ve mimarın, yarışmaları algılama biçimigözden geçirilmiştir. Oluşturulan şartnameler ve mimarın yaklaşımı ele alınmıştır.kinci bölümde gündelik yaşamdan devlet politikalarına kadar geniş bir yelpazeyesahip olan ideoloji kavramı incelenmiştir. Tarihsel sürekliliğe sahip olan ideolojikyapıların bireyi ve toplumu biçimlendirmesi ele alınmıştır. Devletin ideolojisiirdelenmiştir.Üçüncü bölümde Türkiye Cumhuriyeti'nin Tek Partili dönemde ürettiği politikalarüzerinde durulmuş ve mimarlık ortamının bu politikalarla teması incelenmiştir.Dördüncü bölümde ideolojinin kapsadığı, sosyal yaşamın yeni biçimleri veHalkevleri'nin bu yeni biçimlere bakışı incelenmiştir.Sonuç bölümünde mimarlığın edindiği karmaşık yapının kendi bünyesinin uzantısıolan ortamlar tarifleyerek geliştirilebileceği değerlendirmesi yapılmaktadır.Anahtar kelimeler: Mimari yarışmalar, şartname, politika, mimarlık tarihi, ideoloji,program, kültür, kimlik, fikir.