Eskişehir Halk Danslarının Yapısal Analizi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÖKHAN ÜLKER

Danışman: Adem Koç

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İnsanoğlunun toplumsallaşma süreci içerisinde birlikte yaşamak, paylaşmak ve yaratmak güdüleri ile oluşturdukları her kazanımı inceleyen Halk Bilimi, toplumsal yaşam sürecinde sürekli değişen ve gelişen bir alanı inceler. Bu dinamik yapı içerisinde bulunan halk dansları toplumların ortak değeri hâline gelmiş, kendini ifade aracı olarak kullanılmıştır. Geçmişten günümüze değişerek gelmiştir. Bu değişim çıkış noktasından bu güne farklı bağlamlar, farklı boyutlarla karşımıza çıkar. Toplumların kültürlerinin bir eseri ve onları yansıtan geleneksel danslar zaman ve mekân bağlamında çeşitlenmiş, evrilmiş günümüze kadar ulaşmıştır. Bu çalışmada; Anadolu'da varlığını sürdüren geleneksel dansların tür yapısı içerisinde Eskişehir danslarının mekân, icra, kostüm ve müzik özelliklerinin yapısal analizine odaklanılmıştır. Dansların oluşum süreçleri ve zaman içerisindeki değişimi ortaya konulup, günümüz uygulamaları açısından tespitler yapılmıştır. Dans icra alanları, kişi sayısı, form yapısı gibi bilgilerle birlikte yazıya geçirilmiştir. Gelecek kuşaklara aktarımı için filme alınmış, ayrıca örnek olarak hareket notasyonu tekniği kullanılarak yazım çalışması yapılmıştır. Yörede danslara eşlik eden sazlar incelenmiş, ritim aletleri ve çalım teknikleri üzerinde durularak özellikle Eskişehir'de kullanılan ritimler notaya alınmıştır. Danslarda günümüzde kullanılmakta olan kostüm örnekleri incelenerek değişim durumları tespit edilmiştir. Çalışmada, genel anlamda halk dansları türleri içerisinde yeri olsa da Eskişehir geleneksel danslarının kendine özgü yanları, etkilendiği yöreler veya coğrafya, taraflar olduğu ortaya konulmuştur. Anahtar Kelime: Eskişehir, folklor, kültür, dans, halk dansları, halk oyunları, halk müziği, ritim