Prostat kanserinde piroptoz ilişkili genetik varyantlar ve protein seviyelerinin belirlenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Sağ.Bil.Enst.Md.Lüğü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YLLI KRASNIQI

Danışman: Hülyam Kurt

Özet:

PROSTAT KANSERİNDE PİROPTOZ İLİŞKİLİ GENETİK VARYANTLAR VE PROTEİN SEVİYELERİNİN BELİRLENMESİ

 

Prostat kanseri, özellikle yaşlı erkekleri etkileyen, etiyolojisi tam olarak bilinmeyen, insidansı tüm ülkelerde sürekli artan en sık görülen ikinci kanser türüdür. Yaş, ırk, aile öyküsü ve genetik yatkınlık prostat kanserine eşlik eden risk faktörleridir. Birinci derece erkek akrabalarında (baba, erkek kardeş vb.) prostat kanseri öyküsünün riski iki ila üç kat arttırdığı gösterilmiştir.

İnflamasyon, doku mikro ortamında insan malignitelerinin yaklaşık % 20'sinde görülmektedir. Kronik inflamasyon prostat malignitesinde daha yaygındır. Enfeksiyöz ajanlar, hormonlar, diyet kanserojenleri ve diğer çevresel faktörler prostat epitelyumunda prokarsinojenik inflamatuar süreçleri ve hücre dönüşümünü teşvik eder. Prostat periferal bölgesinde oluşan kronik inflamasyon ve karsinojenez, proliferatif inflamatuar atrofi (PIA) olarak bilinir ve prostatik intraepitelyal neoplazi (PIN) ve prostat kanseri riskini artırabilir.

Piroptoz, Gasderminlerin(GSDM) parçalanması ve İnterlökin-18(IL-18) ve İnterlökin-1β(IL-1β) gibi sitokinlerin aktivasyonu üzerinde etkili infamazomların neden olduğu proinflamatuar programlanmış hücre ölümünün bir şeklidir.

Son zamanlarda piroptoz, çeşitli kanser türleri ile ilişkisi nedeniyle ilgi görmektedir. Hepatitin karaciğer kanserine, kolonitin kolon kanserine ilerlemesi gibi çeşitli inflamatuar hastalıkların ortaya çıkmasında ve gelişmesinde yaygın olarak rol oynar. Ancak piroptoz ile prostat kanseri arasındaki ilişkiyi gösteren bir çalışma henüz yapılmamıştır.

Çalışmamızda piroptozun yürütücüsü gasdermin ailesi genlerine ait (GasderminA (rs7212938), GasderminB (rs7216389), GasderminC (rs4527833) ve GasderminD (rs2305492)) dört genetik varyant ile Gasdermin A, B, C ve D protein seviyelerinin prostat kanseri ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır.

 Çalışmamıza ESOGÜ Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı'na başvuran ve prostat kanseri tanısı alan 100 hasta ile çeşitli şikayetler le başvuran ve malignite tespit edilmeyen 120 sağlıklı kontrol birey alınmıştır. Varyant analizi SNP-Genotipleme, protein seviyeleri için ELİSA yöntemi kullanılmış sonuçlar istatistiksel olarak değerlendirilmiştir.

 

Anahtar Kelimeler: Piroptoz, Gasdermin, Prostat kanseri, Gasdermin A, Gasdermin B, Gasdermin C, Gasdermin D.