Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Sağ.Bil.Enst.Md.Lüğü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YLLI KRASNIQI
Danışman: Hülyam Kurt
Özet:
PROSTAT KANSERİNDE PİROPTOZ İLİŞKİLİ GENETİK VARYANTLAR VE PROTEİN
SEVİYELERİNİN BELİRLENMESİ
Prostat
kanseri, özellikle yaşlı erkekleri etkileyen, etiyolojisi tam olarak bilinmeyen,
insidansı tüm ülkelerde sürekli artan en sık görülen ikinci kanser türüdür. Yaş,
ırk, aile öyküsü ve genetik yatkınlık prostat kanserine eşlik eden risk
faktörleridir. Birinci derece erkek akrabalarında (baba, erkek kardeş vb.)
prostat kanseri öyküsünün riski iki ila üç kat arttırdığı gösterilmiştir.
İnflamasyon,
doku mikro ortamında insan malignitelerinin yaklaşık % 20'sinde görülmektedir.
Kronik inflamasyon prostat malignitesinde daha yaygındır. Enfeksiyöz ajanlar,
hormonlar, diyet kanserojenleri ve diğer çevresel faktörler prostat
epitelyumunda prokarsinojenik inflamatuar süreçleri ve hücre dönüşümünü teşvik
eder. Prostat periferal bölgesinde oluşan kronik inflamasyon ve karsinojenez,
proliferatif inflamatuar atrofi (PIA) olarak bilinir ve prostatik
intraepitelyal neoplazi (PIN) ve prostat kanseri riskini artırabilir.
Piroptoz,
Gasderminlerin(GSDM) parçalanması ve İnterlökin-18(IL-18) ve İnterlökin-1β(IL-1β)
gibi sitokinlerin aktivasyonu üzerinde etkili infamazomların neden olduğu
proinflamatuar programlanmış hücre ölümünün bir şeklidir.
Son
zamanlarda piroptoz, çeşitli kanser türleri ile ilişkisi nedeniyle ilgi görmektedir.
Hepatitin karaciğer kanserine, kolonitin kolon kanserine ilerlemesi gibi
çeşitli inflamatuar hastalıkların ortaya çıkmasında ve gelişmesinde yaygın
olarak rol oynar. Ancak piroptoz ile prostat kanseri arasındaki ilişkiyi
gösteren bir çalışma henüz yapılmamıştır.
Çalışmamızda
piroptozun yürütücüsü gasdermin ailesi genlerine ait (GasderminA (rs7212938),
GasderminB (rs7216389), GasderminC (rs4527833) ve GasderminD (rs2305492)) dört
genetik varyant ile Gasdermin A, B, C ve D protein seviyelerinin prostat
kanseri ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
Çalışmamıza ESOGÜ Tıp Fakültesi Üroloji
Anabilim Dalı'na başvuran ve prostat kanseri tanısı alan 100 hasta ile çeşitli
şikayetler le başvuran ve malignite tespit edilmeyen 120 sağlıklı kontrol birey
alınmıştır. Varyant analizi SNP-Genotipleme, protein seviyeleri için ELİSA yöntemi
kullanılmış sonuçlar istatistiksel olarak değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Piroptoz,
Gasdermin, Prostat kanseri, Gasdermin A, Gasdermin B, Gasdermin C, Gasdermin D.