İzole 13q delesyonu saptanan KLL olgularında NOTCH1 ve SF3B1 genlerinde mutasyon analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TIBBİ GENETİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLÇİN GÜNDEN
Danışman: BEYHAN DURAK ARAS
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kronik lenfositik lösemi (KLL) lenfoid seriden köken alan ve karakteristik genetik değişikliklerin bulunduğu bir lösemi tipi olarak tanımlanmaktadır. Kronik lenfositik lösemide genetik değişiklikler, kromozomal aberasyonlar ve gen mutasyonlarıdır. Literatürlerde en sık gözlenen kromozomal aberasyonlar ise 13. ve 11. kromozumun uzun kol delesyonu (del13q, del11q), 17. kromozomun kısa kol delesyonu (del17p) ve 12. kromozomun trizomisi olarak bildirilmiştir. Belirtilen anomalilerden izole del13q iyi prognostik olarak kabul edilmektedir. Fakat bazı literatürlerde 13. kromozomun uzun kolundaki delesyonun büyüklüğü ile delesyona ek anomalilerin varlığının prognozu etkilediği bildirilmiştir. Kronik lenfositik lösemi belirtilen kromozomal aberasyonların yanında sıklıkla NOTCH1, SF3B1, BIRC3, TP53 ve XPO1 genlerinde mutasyonlar saptanmıştır. Belirtilen genler içinde NOTCH1 ve SF3B1 genlerinin hücre siklüsünde, apoptoz ve RNA splicing gibi hücresel işlevlerde önemli mekanizmalarda görevli olduğu bilinmektedir. Bu nedenle NOTCH1 ve SF3B1 genlerindeki mutasyonların hastalığın patogenezinde önemli etkilerinin olması beklenilmektedir. Ek olarak literatürlerden elde edinilen bilgiler doğrultusunda belirlediğimiz genlerin hastaların tedaviye başlama süreleri ve sağkalım süresi üzerine etkileri bulunduğu da bildirilmektedir. Biz de çalışmamızda FISH yöntemiyle belirlediğimiz izole del13q saptanan kırk üç hastada kötü prognostik etkisi olan NOTCH1 ve SF3B1 genlerinde mutasyon profilini Sanger Sekanslama yöntemiyle inceledik. Belirtilen hasta grubunda NOTCH1 genininde en sık görülen 7541_7542delCT mutasyonunu bir hastada (%2.4) saptarken, SF3B1 geninde mutasyon saptayamadık. Çalışmamızda SF3B1 ve NOTCH1 genlerinde hasta sayısının ve mutasyon oranlarının az olması nedeni ile del13q oranları, Rb delesyon varlığı, hastalık evreleri, tedaviye başlama süresi ve OS parametreler ile ilişkisi istastiksel olarak değerlendirilememiştir. Ancak olgu serimizde sadece 1 hastada NOTCH1 geninde mutasyon bulunması; ilgili mutasyon ile del13q hasta grubu arasında bir ilişkinin olmadığını düşündürmektedir. Yapılan literatür değerlendirmesinde çalışmamız Türk populasyonunda FISH yöntemi ile izole del13q saptanan KLL hastalarında ilgili genlerin mutasyonel durumunu değerlendiren ilk çalışma olarak görülmekte ve bu yönü ile literatüre katkı sağlamaktayız.